در اين شرايط زن و شوهر هرگز از يكديگر ارث نمي‌برند

ارث بردن زن و شوهر از يكديگر شرايطي دارد كه در صورت فراهم نبودن اين شرايط زوجين از يكديگر ارث نمي‌برند.

مطابق قانون مدني در صورت فراهم بودن شرايط هر يك از زوجين در صورت فوت ديگري به ميزان سهم خود از تركه ارث مي‌برد. در اين مطلب از مجله دلتا به موضوع موانع ارث زوجين مي‌پردازيم.

شرايط ارث بردن زن و شوهر از يكديگر

•  نكاح بين زوجين دائمي باشد: به موجب ماده ۹۴۰ قانون مدني زوجيني كه زوجيت آن‌ها دائمي بوده باشد از يكديگر ارث مي‌برند. بنابراين، چنانچه نكاح موقت باشد هيچ يك از زوجين از يكديگر ارث نمي‌برند. حتي اگر بين خودشان شرط ارث بردن از يكديگر را قرار داده باشند نيز اين شرط باطل است و هيچ اثري ندارد.
• فوت در مدت زوجيت واقع شده باشد: به موجب ماده ۸۶۴ قانون مدني فوت بايد در زمان زوجيت واقع گردد تا هر يك از زوجين از ديگري ارث ببرد. بنابراين، چنانچه يكي از زوجين پس از تحقق طلاق فوت كند، ديگري از او ارث نمي‌برد.

البته قاعده بالا دو استثناء دارد كه عبارتند از:

• فوت در مدت عده رجعي: به موجب ماده ۹۴۳ قانون مدني اگر شوهر زن خود را به طلاق رجعي مطلقه نمايد. سپس هر يك از آن‌ها قبل از انقضاء عده بميرد ديگري از او ارث مي‌برد. زيرا در ايام عده رجعيه هنوز در حكم زن و شوهر هستند و رابطه زناشويي به‌طور كامل قطع نشده است. اگر شوهر در ايام عده رجوع كند عقد ازدواج به قوت خود باقي است. اما اگر فوت يكي از آن‌ها بعد از انقضاء عده باشد يا اينكه طلاق بائن باشد از يكديگر ارث نمي‌برند.
• طلاق در مدت بيماري متصل به موت: به موجب ماده ۹۴۴ قانون مدني اگر شوهر در حال بيماري زن خود را طلاق دهد و در ظرف يك سال از تاريخ طلاق به سبب همان بيماري فوت كند زوجه از وي ارث مي‌برد اگرچه طلاق بائن باشد مشروط بر اينكه زن شوهر نكرده باشد.

موانع ارث زوجين

• در صورتي كه هر يك از زوجين ديگري را به قتل برساند: به موجب ماده ۸۸۰ قانون مدني قتل از موانع ارث است. بنابراين، كسي كه مورث خود را عمدا به قتل برساند از ارث او محروم مي‌گردد.
• بعد از لعان: به موجب ماده ۸۸۲ قانون مدني بعد از لعان زن و شوهر از يكديگر ارث نمي‌برند. لعان حالتي است كه به موجب آن شوهر با رعايت شرايط خاص به زن خود نسبت زنا دهد و بر آن اصرار كند و زن نپذيرد.
•  كفر: چنانچه هر يك از زوجين مسلمان و ديگري كافر باشد كافر از مسلمان ارث نمي‌برد، ولي مسلمان از كافر ارث مي‌برد.
•  نكاح در حالت مرض: به موجب ماده ۹۴۵ قانون مدني اگر مردي در حال بيماري زني را عقد كند و قبل از برقراري رابطه جنسي به موجب همان بيماري فوت كند زن از او ارث نمي‌برد. اما اگر بعد از برقراري رابطه جنسي يا بعد از بهبودي از آن بيماري فوت كند زن از او ارث مي‌برد.

پيشنهاد مطالعه: براي آشنايي با نكات حقوقي بيشتر مطلب آيا والدين مي‌توانند قبل از فوت، ارث فرزندان را تقسيم كنند؟ را مطالعه كنيد.