بر اساس قانون مدني، در عقد دائم مرد مكلف است كه به همسر خود نفقه بپردازد.
همين كه عقد نكاح به طور صحيح بين زن و مرد واقع شد، زن و مرد مكلف به انجام وظايفي كه در شرع و قانون براي آنها مشخص شده است ميشوند. يكي از اين تكاليف، تمكين زن در برابر شوهر است كه متقابلا مرد را ملزم به پرداخت نفقه به زن ميكند. موضوع مهمي كه وجود دارد اين است كه به هر حال در صورت تمكين زن، مرد موظف به پرداخت نفقه است، اما گاهي اين تكليف از سوي مرد انجام نميشود و زن به دادگاه خانواده و يا شورا حل اختلاف مراجعه ميكند و دادخواست نفقه ميدهد. در اين نوشتار از مجله دلتا به بررسي نحوه محاسبه نفقه زن ميپردازيم.
نفقه زن
در قانون، دو دسته ضمانت اجراي حقوقي عدم پرداخت نفقه و مجازات ترك انفاق پيش بيني شده است، اما در قانون شرط مهمي هم براي پرداخت نفقه به زن در نظر گرفته شده است و آن عبارت است از تمكين زن در مقابل شوهر. اگر زن بدون دليل موجهي از تمكين در برابر شوهر خودداري كند، عنوان ناشزه خواهد داشت و نفقهاي به وي تعلق نخواهد گرفت. البته در برخي از شرايط هم زن مجاز است كه در برابر شوهر خود از تمكين خودداري كند، ولي همچنان حق نفقه داشته باشد؛ مثل موردي كه زن از حق حبس خود در عقد نكاح استفاده ميكند و يا زماني كه شرط تعيين محل سكونت كرده است.
ميزان نفقه زن
در ماده ۱۱۰۷ قانون مدني نفقه زن شامل همه نيازهاي متعارف و متناسب با وضعيت زن از قبيل مسكن، البسه، نان، اثاث منزل و هزينههاي بهداشتي و درماني و خادم در صورت احتياج يا عادت دانسته شده است. همانگونه كه از اين ماده مشخص است، قانونگذار تنها به ذكر مصاديقي از نفقه زن كه مهمترين موارد پرداخت نفقه به زن شناخته ميشود، اكتفا كرده است. با اين وجود، اين مصاديق انحصاري نيستند؛ بلكه ميزان نفقه زن بر اساس نيازهاي متعارف و متناسب با وي خواهد بود كه در حال حاضر ممكن است ميزان نفقه زن را تحت تاثير قرار دهند؛ اما در اين ماده نامي از آن برده نشده است؛ مثل هزينههاي تحصيلي و مواردي از اين قبيل.
محاسبه نفقه زن
زماني كه زن در دادگاه يا شوراي حل اختلاف اقامه دعواي مطالبه نفقه ميكند، در واقع ميخواهد كه نفقهاش به وي پرداخته شود. برخي مواقع زن و مرد با هم به توافق ميرسند مبني بر اينكه مبلغ نفقه زن چقدر باشد. در اين حالت، ديگر دادگاه وارد موضوع محاسبه ميزان نفقه زن نميشود، اما اگر زن و مرد بر سر ميزان نفقه زن به تفاهم نرسيده باشند، دادگاه بايد ميزان نفقه زن را محاسبه كند. در اين حالت، قاضي ممكن است كه به درخواست زن و يا مرد، پرونده ميزان نفقه زن را با صدور قرار كارشناسي به كارشناس تعيين نفقه ارجاع دهد. در اين حالت، اين كارشناس دادگاه است كه بايدميزان نفقه زن را محاسبه كرده و به قاضي اعلام كند. نحوه محاسبه ميزان نفقه زن توسط كارشناس نفقه هم با توجه به سن زن، ميزان تحصيلات، شغل و شأن خانوادگي او، ميزان نفقه اين زن به لحاظ عرفي و مسائلي از اين قبيل، توسط كارشناس تعيين و حكم پردخت آن توسط دادگاه صادر ميشود.
براي آشنايي با نكات حقوقي بيشتر به چه زناني نفقه تعلق نميگيرد؟ را مطالعه كنيد.
همچنين بخوانيد:
امكان گرفتن نفقه فرزند از پدربزرگ وجود دارد؟
مطالبه طلب بدون مدرك امكانپذير است؟
در چه صورت بعد از طلاق به زن نفقه تعلق ميگيرد؟
با مجله حقوقي دلتا همراه باشيد
ازدواج سفيد، ازدواجي از نوع رابطه نامشروع
قولنامه دستي شما با چه شرايطي در دادگاه اعتبار دارد؟
آيا مردان ميتوانند بدون دليل همسران خود را طلاق دهند؟
تفاوت رابطه نامشروع و زنا چيست؟
آيا مراجعه به فالگير مجازات دارد؟
