ازدواج سفيد، ازدواجي از نوع رابطه نامشروع
قولنامه دستي شما با چه شرايطي در دادگاه اعتبار دارد؟
آيا مردان ميتوانند بدون دليل همسران خود را طلاق دهند؟
تفاوت رابطه نامشروع و زنا چيست؟
آيا مراجعه به فالگير مجازات دارد؟
اعاده حيثيت بيشتر ناظر به برگشت اعتبار معنوي شخص از طريق قانوني است.
اگر كسي با ادعاي دروغين موجب هتك حرمت و از بين رفتن آبروي شخص ديگري شود، فرد آسيبديده ميتواند براي اعاده حيثيت از او شكايت كند. اعاده حيثيت يا ادعاي شرف نياز به شاكي خصوصي دارد؛ به عبارت ديگر شخص شاكي بايد به دادسرا مراجعه كند و عليه افترا زننده طرح شكايت كند. در اين نوشتار از مجله دلتا به بررسي اعاده حيثيت و شرايط آن ميپردازيم.
اعاده حيثيت چيست؟
اعاده حيثيت زماني قابل پيگيري است كه شخصي با طرح شكايت موجب تنزل آبرو و آسيب به حيثيت اجتماعي شخص ديگري شود. به عبارت ديگر اگر فردي كسي را متهم به جرمي كند و ثابت شود كه چنين جرمي رخ نداده، طرف مقابل به دليل هتك حيثيت و براي بازگرداندن آبروي از دست رفته خود ميتواند از فرد افترا زننده كه با شكايت غير واقعي خود موجب آبروريزي شده است، شكايت و درخواست اعاده حيثيت كند.
اعاده حيثيت در قانون جديد مجازات اسلامي
در قانون جديد مجازات اسلامي، مجازاتهاي بازدارنده حذف و سه بخش حدود، قصاص و ديات دچار تغييراتي شده است. با اين حال در مورد اعاده حيثيت، تغييري در قانون ايجاد نشده و اين موضوع در بخش تعزيرات قانون مجازات اسلامي مورد اشاره قرار گرفته است. به طور كلي براي اعاده حيثيت، شخصي كه آبرو و حيثيت او لكهدار شده است، ميتواند در دادگاه به طرح شكايت افترا، مبادرت كند. در اينصورت شخص افترا زننده به موجب قانون و حكم دادگاه مجرم شناخته و مجازات ميشود. البته لازم به ذكر است كه مساله افترا و هتك آبرو، يك بعد معنوي نيز دارد و طبيعتا فرد آسيبديده بايد اين امكان را داشته باشد كه براي جبران خسارت معنوي خود نيز درخواست بدهد. مساله جبران خسارت معنوي ناشي از هتك حيثيت، در ماده ۱ قانون مسئوليت مدني مورد اشاره قرار گرفته است اما با اين وجود، اصولا دادگاهها براي جبران خسارت معنوي ناشي از افترا حكم صادر نميكنند و در نتيجه رويه قضايي مشابهي در اين مورد وجود ندارد و دادگاهها تنها به ماده ۶۹۷ و ۶۹۸ قانون مجازات اسلامي استناد ميكنند.
مهلت شكايت
در قانون براي شكايت اعاده حيثيت، مهلت خاصي در نظر گرفته نشده است. با اينحال، عليرغم اينكه اين شكايت داراي مهلت و زمانبندي خاصي نيست، براي رعايت مصالح و پيشگيري از تضييع حقوق افراد، شخص آسيب ديده بهتر است در اولين زمان ممكن، بعد از اينكه از اتهام مطرح شده تبرئه شد، براي اعاده حيثيت و طرح شكايت افترا اقدام كند.
شرايط اعاده حيثيت كيفري
بر اساس ماده ۶۹۷ قانون مجازات اسلامي، دادگاه مخير است كه مرتكب افترا را به يك ماه تا يك سال حبس و يا تا ۷۴ ضربه شلاق محكوم كند. همچنين بر اساس ماده ۶۹۸ قانون مجازات، در صورتيكه افترا به دليل نشر اكاذيب بوده باشد و موجب ورود ضرر مادي يا معنوي به غير شده باشد، دادگاه مرتكب را به حبس تعزيري از ۲ ماه تا دو سال و يا تا ۷۴ ضربه شلاق محكوم ميكند. علاوه بر اين در صورت امكان شرايط اعاده حيثيت، شخص مورد افترا را نيز فراهم ميكند.
براي آشنايي با نكات حقوقي بيشتر جرم تهديد به انتشار عكس خصوصي افراد را مطالعه كنيد.
همچنين بخوانيد:
توهين در ملا عام چه مجازاتي در پي دارد؟
سرك كشيدن به گوشي ديگران چه عواقبي دارد؟
با مجله حقوقي دلتا همراه باشيد