چك نوشتهاي است كه به موجب آن، فرد صادركننده همه يا بخشي از موجودي خود را كه نزد بانك قرار دارد به شخص ثالث حواله ميكند.
يكي از مشكلات حقوقي در جامعه، كه خيلي از شهروندان به نوعي با آن درگير هستند، «دعاوي مربوط به چك و چكهاي برگشتي» است. در صورتي كه چك به دلايلي، با گواهي عدم پرداخت از سوي بانك مواجه شود، دارنده چك براي مطالبه وجه آن و رسيدن به حقوق خود، از چهار روش ميتواند اقدام كند. در اين نوشتار از مجله دلتا به بررسي موضوع مطالبه چك برگشتي ميپردازيم.
مطالبه چك برگشتي
با توجه به قانون وصول وجه چك با اصلاحات سال ۱۳۸۲، دارنده چك ميتواند بعد از دريافت گواهي عدم پرداخت از بانك مربوط اقدام به طرح شكايت كيفري كند. البته، طرح شكايت كيفري منوط به اين است كه، دارنده چك زمانهاي شش ماهه را رعايت كرده باشد. يعني اولاً: ظرف شش ماه از تاريخ صدور چك، براي وصول وجه چك آن به بانك مراجعه كرده باشد. ثانياً: بعد از مراجعه به بانك و دريافت گواهي عدم پرداخت، اقدام به طرح شكايت كيفري كند. شكايت كيفري فقط عليه صادركننده چك امكانپذير است. از طرفي، براساس اصلاحات قانون صدور چك در سال ۱۳۸۲، چكهاي وعده دار، بدون تاريخ، سفيد امضا، مشروط و بابت تضمين انجام معامله، بدون جنبه كيفري اعلام شده است. بنابراين، در صورتي كه هر كدام از اين موارد، اثبات شود؛ در آن صورت، طرح شكايت كيفري به نتيجه نخواهد رسيد. چرا كه، در اين موارد، صادركننده چك قابل تعقيب كيفري نيست.
براي نقد كردن چك با ثبت اسناد چه محدوديت هايي وجود دارد؟
اجراي ثبت اسناد در مقايسه با مراجعه به محاكم دادگستري، محدوديتهايي دارد:
- در صورتي دستور اجرا صادر ميشود كه بانك مطابقت امضا چك با نمونه امضا صادركننده را گواهي كرده باشد.
- صدور اجراييه، تنها عليه صادركننده چك صورت ميگيرد نه عليه پشتنويس.
- فقط مبلغ مندرج در چك قابل مطالبه است نه خسارت ناشي از آن.
- متقاضي بايد قبل از صدور اجراييه، ده درصد مبلغ مورد درخواست را به صندوق اجرا واريز كند.
- متقاضي صدور اجراييه ثبتي بايد به اداره اجراي ثبت اسناد محل شعبه بانكي مراجعه كند، كه چك به عهده آن صادر شده است.
وصول چك با مراجعه به دادگاه به چه صورت است؟
- تنظيم دادخواست با عنوان مطالبه وجه چك عليه صادركننده يا پشتنويسها يا ضامنان چك.
- مطالبه وجه مندرج در چك به علاوه خسارت تاخير در پرداخت آن.
- ضميمه كردن رونوشت برابر با اصل شده گواهينامه عدم پرداخت به همراه رونوشت برابر با اصل شده چك برگشتخورده به دادخواست.
- دارنده چك بايد به دادگاهي مراجعه كند كه به نشاني صادر كننده نزديك باشد.
- با نتيجه رسيدن شكايت كيفري در دادگاه، مرجع قضايي فقط صادر كننده را حبس ميكند.
- در اين روش ميتوان عليه همه مسئولان چك يعني صادركننده، پشتنويسها يا ضامنين اقامه دعوا و وجه چك را درخواست كرد.
وصول چك توسط شوراي حل اختلاف به چه صورت است؟
- شامل چكهايي با مبلغ پايين ميشود.
- مبلغ چك نبايد بيش از ۲۰ ميليون ريال باشد.
- دارنده چك ميتواند در زماني كوتاه و سريعتر به مبلغ مندرج در آن دست يابد.
پيشنهاد مطالعه: براي آشنايي بيشتر با نكات حقوقي مطلب مجازات خيانت در امانت را در مجله حقوقي مطالعه كنيد.
همچنين بخوانيد:
حساب بانكي به چه دلايلي توقيف ميشود؟
با مجله حقوقي دلتا همراه باشيد
ازدواج سفيد، ازدواجي از نوع رابطه نامشروع
قولنامه دستي شما با چه شرايطي در دادگاه اعتبار دارد؟
آيا مردان ميتوانند بدون دليل همسران خود را طلاق دهند؟
تفاوت رابطه نامشروع و زنا چيست؟
آيا مراجعه به فالگير مجازات دارد؟
