تفاوت بيبن سرقفلي و حق كسب و پيشه

روابط موجر ومستاجر، تقريباً يك مسئله قديمي است. در بحث اجاره محل كسب و كار با ورود مسئله سرقفلي و پديده‌اي به نام حق كسب و پيشه و تجارت، روابط موجر ومستاجر پيچيده و حتي اختلافات هم عميق‌تر شده است.

عموم مردم مفهوم سرقفلي و حق كسب و پيشه و تجارت را يكي مي­‌دانند. اما از لحاظ قانوني، اين دو مقوله مجزا هستند.

در بخش حقوقي مجله دلتا ، با موضوع تفاوت سرقفلي و حق كسب و پيشه با ما همراه باشيد.

تفاوت بين سرقفلي و حق كسب و پيشه

قانون‌گذار قبل از تصويب قانون ۱۳۷۶،  معتقد بود كه سرقفلي همان حق كسب و پيشه است و تفاوتي ميان آن دو قائل نبود. اما بايدگفت سرقفلي فقط يك حق است و تنها در روابط موجر و مستاجر اين حق شكل مي‌گيرد. يعني پولي است كه در ابتداي عقد اجاره به هرعلتي، توسط صاحب ملك از مستاجر دريافت مي‌­شود.

حق كسب و پيشه و تجارت، حقي است كه تاجر يا كاسب نسبت به محلي پيدا مي‌­كند. اين حق ناشي از تقدم در اجاره ملك، حسن شهرت، جمع آوري مشتري و رونق كسبي است كه بر اثر عملكرد مستاجر، در محل ملك به وجود آمده است.

در واقع، حق كسب و پيشه تنها به مستاجر تعلق دارد و صاحب ملك نمي‌تواند داراي اين حق شود. به چند مورد از تفاوت اين دو موضوع در زير اشاره مي‌كنيم:

• حق كسب و پيشه تدريجي است و بستگي به عمل مستاجر دارد. ولي، حق سرقفلي قطعي است. يعني به محض پرداخت مبلغ يا مال از جانب مستاجر به صاحب ملك به وجود مي‌آيد.
• مقدار حق سرقفلي مشخص است ولي ميزان حق كسب و پيشه مشخص نيست.
• حق سرقفلي قابل از بين رفتن است در صورتي‌كه از ميان رفتن حق كسب و پيشه وجود ندارد. مگر در مواردي استثنائي كه بين طرفين، جهت پيش بيني اين موضوع، از قبل تعيين تكليف شده باشد.
• حق سرقفلي قابل توقيف است و جزو حقوق مالي محسوب مي‌شود. از طريق اجرائيات اداره ثبت اسناد و املاك اين حق، قابل توقيف است اما حقّ كسب و پيشه قابل توقيف نيست.
• حق سرقفلي قابل واگذاري و انتقال به غير است ولي حق كسب و پيشه قابل واگذاري به غير نيست. مگر اينكه درخواست و صدور حكم در اين خصوص موجود باشد.

پيشنهاد مطالعه : براي آشنايي بيشتر با ديگر نكات حقوقي، چند برداشت كوتاه از سرقفلي، را مطالعه كنيد.