طبق ماده ۱۰۸۲ قانون مدني زن به مجرد عقد مالك مهر يا همان مهريه ميشود و ميتواند هر نوع تصرفي در آن داشته باشد.
در چه شرايطي مهريه به زن تعلق نميگيرد؟
پرداخت مهريه در سند ازدواج يا عند المطالبه است يا عند الاستطاعه كه در هر دو مورد زن استحقاق مطالبه تمام مهريه را از شوهر دارد. حال اين سوال پيش ميآيد كه آيا طلاق دادن زن بدون مهريه هم ممكن است و يا به زبان ديگر، شرايط عدم تعلق مهريه به زن چيست؟ با بخش حقوقي مجله دلتا همراه باشيد.
فقط در مهريه عند الاستطاعه زن بايد استطاعت مالي شوهر را براي پرداخت مهريه اثبات كند و به اين منزله نيست كه مرد مستحق طلاق دادن زن بدون مهريه است. در مهريه عند المطالبه نيز با مطالبه زن (دادن دادخواست مهريه) اگر مرد توان پرداخت يك جاي مهريه را نداشته باشد ميتواند دادخواست اعسار از پرداخت دفعي مهريه را تقديم دادگاه و تقاضاي تقسيط مهريه كند كه در اين صورت نيز با پذيرش اعسار شوهر، مهريه تقسيط ميشود و البته اين هم به منزله عدم استحقاق زن در مهريه و طلاق دادن زن بدون مهريه توسط مرد نيست.
اگر زن دوشيزه (باكره) باشد در طول زندگي مشترك و تا قبل از طلاق ميتواند همه مهريه را مطالبه كند فقط بر طبق ماده ۱۰۹۲ قانون مدني: «هرگاه شوهر قبل از نزديكي، زن خود را طلاق دهد زن مستحق نصف مهر خواهد بود و اگر شوهر بيش از نصف مهر را قبلا داده باشد حق دارد مازاد از نصف را عينا استرداد كند.» پس در طلاق، زن باكره مستحق نصف مهريه خواهد بود. ممكن است زني در زندگي مشترك و بعد از عقد نكاح، با مراجعه به يكي از دفاتر اسناد رسمي ذمه (عهد) مرد را در اصطلاح حقوقي ابرا (چشم پوشي) كند و يا اين كه مهريه را به شوهر ببخشد كه همه اينها ارتباطي به عدم استحقاق زن در مهريه ندارد بلكه زن با اختيار خود از حقي كه در مهريه داشته صرف نظر كرده است.
در طلاق توافقي يا طلاق از طرف زوجه نيز كه به صورت طلاق خلع است زن چيزي از مهريه را در قبال طلاق اصطلاحا بذل ميكند كه در اين جا نيز زن با اختيار از مقداري از مهريه در قبال طلاق صرف نظر مي كند كه باز هم ارتباطي به عدم استحقاق مهريه به زوجه (زن) و ندادن مهريه توسط مرد ندارد.
اما اگر زن ناشزه باشد بدين معني كه از مرد (شوهر) تمكين نكند، بيمار باشد، مرتكب جرمي شده باشد و يا خيانت كند و مرتكب رابطه نامشروع شود، ارتباطي به مهريه او ندارد و همه اين موارد مطلقا مانع دريافت و استحقاق زن نسبت به مهريه نيست و از اشتباهات رايج بين بعضي از مردم است كه ميپندارند رابطه نامشروع زن و يا ناشزه بودن او مهريه را از بين نميبرد.
طلاق دادن زن بدون مهريه توسط مرد به شرح ذيل است:
۱- بر طبق ماده ۱۰۸۹ قانون مدني، هرگاه عقد ازدواج (دائم يا موقت) بين زوجين به دليلي باطل بوده و بين آنها نزديكي واقع نشده باشد، زن حق مهر ندارد.
۲- به استناد ماده ۱۱۰۱ قانون مدني هرگاه به دليلي نكاح بين زوجين، فسخ گردد و بين آنها نزديكي واقع نشده باشد، زن مستحق مهر نخواهد بود؛ تنها استثناء آن فسخ به دليل عنن (ناتواني جنسي عدم توانايي مقاربت در مرد) است، يعني مردي كه توانايي عمل زناشويي نداشته باشد كه در اين صورت با فسخ نكاح، زن مستحق نصف مهر خواهد بود.
بيشتر بدانيم: براي آشنايي بيشتر با نكات حقوقي “عدم ثبت ازدواج و مجازات آن” را مطالعه كنيد.
همچنين بخوانيد:
شرط محل سكونت زن در ازدواج چيست؟
مهريه مورد قبول چه ويژگيهايي دارد؟
دادخواست الزام به تهيه مسكن مستقل
ازدواج سفيد، ازدواجي از نوع رابطه نامشروع
قولنامه دستي شما با چه شرايطي در دادگاه اعتبار دارد؟
آيا مردان ميتوانند بدون دليل همسران خود را طلاق دهند؟
تفاوت رابطه نامشروع و زنا چيست؟
آيا مراجعه به فالگير مجازات دارد؟


