دو اختلاف رايج ملكي كه بهتر است بدانيد

يكي از مهم‌ترين و رايج‌‎ترين اختلافات ملكي كه ساكنين خانه‌ها و آپارتمان‌ها يا املاك تجاري و اداري با آن رو به رو مي‌شوند، مشكل مزاحمت و ممانعت از حق است.

قانون هم ممانعت و هم مزاحمت در اختلافات ملكي را تعريف كرده است. در اين نوشتار از مجله دلتا به موضوع دو اختلاف رايج ملكي مي‌پردازيم.

حق ارتفاق و حق انتفاع يعني چه؟

حق ارتفاق حقي است مانند حق عبور يا ناودان يا حق داشتن پنجره. فرض كنيد دو ساختمان در كنار هم هستند كه راه عبور يكي از آن‌ها از محوطه‌ حياط ساختمان كناري است به عبارتي پله‫‌هاي ساختمان در محوطه‌ي ساختمان كناري باشد. حق داشتن مجراي آب در ملك ديگري يا داشتن درب در ملك ديگري نيز از ساير مصاديق حق ارتفاق است.

حق انتفاع هم به معني حق بهره‌مندي و حق استفاده از منافع املاك است. مثلا ممكن است شما آپارتمان خود را براي مدت ده سال براي سكونت در اختيار برادر خود قرار دهيد.

منظور از ممانعت از حق چيست؟

اگر كسي ملك كسي را در تصرف خود نگرفته است، اما مانع استفاده از حقوق قانوني‌ او در ملك خودش شده است، ممانعت از حق نموده است.

به عنوان مثال كسي در آپارتمان خودش با ايجاد تغييراتي مانع استفاده همسايه طبقه بالا يا پايين در استفاده از آب يا برق يا تلفن وي شود؛ در اين موارد شما حق داريد در دادگاه طرح دعوا نمائيد.

هنگام بروز اختلافات ملكي خواهان در دعواي ممانعت از حق بايد ثابت كند كه خوانده بدون رضايت او يا از راهي غيرقانوني ملك را از تصرف وي خارج كرده است.

منظور از مزاحمت حق چيست؟

اختلافات آپارتماني معمولا به خاطر  نا‌آشنا بودن با مواد قانوني رخ مي‌دهد. قانون‌گذار در ماده ۱۶۰ قانون آيين دادرسي مدني، در خصوص دعواي مزاحمت مي‌گويد: دعواي مزاحمت عبارت است از دعوايي كه به موجب آن متصرف مال غيرمنقول، درخواست جلوگيري از مزاحمت كسي را مطرح مي‌كند كه نسبت به متصرفات او مزاحم است؛ بدون اين كه مال را از تصرف متصرف خارج كرده باشد.

مجازات مزاحمت و ممانعت از حق چيست؟

• قانون‌­گذار در ماده ۶۹۰ قانون مجازات اسلامي براي مرتكب جرايمي كه در بالا ذكر شد (ممانعت و مزاحمت)، مجازات يك ماه تا يك سال حبس در نظر گرفته است.
• علاوه‌بر اين مجازات، اين ماده دادگاه را مكلف كرده كه دستور رفع مزاحمت يا ممانعت از حق يا اعاده وضع به حال سابق صادر نمايد.
• به دليلي اهميتي كه اين گونه دعاوي داشته در تبصره ۱ ماده آمده كه رسيدگي به اين دعاوي به صورت خارج از نوبت انجام مي‌شود.
• هم‌چنين دادگاه مكلف است كه دستوري را براي توقف مزاحمت و ممانعت از حق صادر كند.

پيشنهاد مطالعه: براي آشنايي با نكات حقوقي بيشتر مطلب مشكلات معامله خانه بدون مشاور املاك را مطالعه كنيد.