ازدواج افراد با يكديگر در شرايطي توسط قانون منع شده و براي زن و مرد در صورت اطلاع از قانون و سرپيچي از آن مجازات در نظر گرفته شده است.
خواستگاري تقاضا ازدواج مرد از زن است. اين تقاضا، در قوانين ما با محدوديتهايي روبرو است. بهعبارتديگر، مردان نميتوانند از هر زني بخواهند كه با آنها ازدواج كند، بلكه در اين زمينه موانعي وجود دارد. در اين نوشتار از مجله دلتا به بررسي موانع خواستگاري در قانون ميپردازيم.
موانع خواستگاري در قانون
بهطوركلي، موانع خواستگاري كه از آن بهعنوان موانع ازدواج هم ياد ميشود، موارد زير است:
- اگر زن شوهر داشته باشد: مرد نميتواند از زني كه متاهل و داراي شوهر است، خواستگاري كند. يكي از شرايط صحيح بودن عقد ازدواج، بدون شوهر بودن خانم است، تا جاييكه قانون مدني ما، نكاح با زن شوهردار را در صورتيكه نسبت به متاهل بودن زن و ممنوع بودن ازدواج با او علم وجود داشته باشد، موجب بطلان ازدواج ميداند و در عينحال، اين زن و مرد براي هميشه از ازدواج باهم محروم ميشوند. البته اگر طرفين جاهل باشند و عقد جاري كنند و به رابطه زناشويي منجر شود، باز هم حرمت ابدي ايجاد ميشود. اين حكم مهم، به جهت حفظ بنيان خانواده و جلوگيري از ايجاد ترديد نسبت به نسب فرزندان متولد شده است.
- اگر مرد چهار زن دائمي داشته باشد: بر اساس مقررات قانوني و شرعي، هرگاه مردي با چهار زن بهطور همزمان عقد ازدواج، بهصورت دائم منعقد كرده باشد، از ازدواج دائم با زن پنجم منع شده است. به همين دليل، خواستگاري اين مرد از زن ديگري امكانپذير نيست.
- اگر زن در عده باشد: عده مدتي است كه در طي آن، زني كه عقد ازدواجش برهمخورده، نميتواند ازدواج مجدد كند. عده در قانون، داراي اقسامي است كه هر كدام از آنها مدت خاص خود را دارد.
- خويشاوندي نسبي، سببي و رضاعي: شرع و قانون خواستگاري و بهتبع آن، ازدواج با خويشاوندان نسبي، سببي و رضاعي را منع كرده است. خويشاوندان نسبي، پدر و مادر و پدربزرگ و مادربزرگ، فرزند و نوهها، برادر و خواهر و فرزندان آنها، عمه و عمو و خاله و دايي خود شخص و پدر و مادر و اجداد و جدات او هستند.
- مطلقه بودن به سه طلاق: زني كه سه مرتبه متوالي زن يك نفر بوده و مطلقه شده است، نميتواند دوباره با همان مرد ازدواج كند، مگر اينكه به عقد ازدواج دائم مرد ديگري درآيد و پس از وقوع نزديكي با او، بهواسطه طلاق، فسخ يا فوت، جدايي حاصل شود.
- كفر: بر اساس احكام و قوانين اسلام و ايران، نكاح زن مسلمان با مرد غيرمسلمان جايز نيست. بهاينترتيب، مرد نميتواند از زني كه كافر است، خواستگاري كند. البته درصورتيكه مرد مسلمان با زن غيرمسلمان اهل كتاب، مانند مسيحي يا يهودي ازدواج كند، به دين او احترام ميگذارد و اشكالي از جهت اختلاف دين پيش نخواهد آمد. هرگاه زن و شوهر هر دو كافر باشند و زن مسلمان شود، نميتواند به زندگي زناشويي با مرد كافر ادامه دهد در اين صورت نكاح منحل خواهد شد، زيرا كفر مانع نكاح است.
- لعان: لعان در لغت، به معناي ناسزا گفتن و نفرين به يكديگر است. هرگاه اين عمل با تشريفات خاص خود ميان زن و شوهر واقع شود، نكاح آنها قهرا منحل ميشود و اين دو نسبت به يكديگر براي هميشه حرام شده و ديگر نميتوانند باهم ازدواج كنند. اين مورد نيز، امروزه كاربرد چنداني ندارد.
- احرام: آخرين مانع خواستگاري و نكاح، احرام است. در حالت احرام، زن و مرد از ازدواج با يكديگر منع شدهاند. بنابراين عقد نكاح در حال احرام باطل بوده و در صورت آگاهي نسبت به چنين ممنوعيتي موجب حرام شدن ابدي زن و مرد نسبت به هم ميشود.
هريك از اين عوامل هشتگانه درصورتيكه وجود داشته باشند، مانعي در راه خواستگاري مرد از زن و بهتبع آن، ازدواج آنها با يكديگر است. قانون براي چنين ازدواجهايي ضمانت اجراي بطلان و گاه، حرام شدن مرد و زن نسبت به هم را قرار داده است.
براي آشنايي بيشتر با نكات حقوقي بيشتر جهيزيه طبق قانون بر عهده كيست؟ را مطالعه كنيد.
همچنين بخوانيد:
چه زماني مرد ميتواند از تحصيل زن جلوگيري كند؟
پس گرفتن هداياي نامزدي چه شرايطي دارد؟
در چه مواردي ازدواج موقت بايد ثبت شود؟
اقساط بانكي فرد فوت شده چگونه پرداخت ميشود؟
با مجله حقوقي دلتا همراه باشيد
ازدواج سفيد، ازدواجي از نوع رابطه نامشروع
قولنامه دستي شما با چه شرايطي در دادگاه اعتبار دارد؟
آيا مردان ميتوانند بدون دليل همسران خود را طلاق دهند؟
تفاوت رابطه نامشروع و زنا چيست؟
آيا مراجعه به فالگير مجازات دارد؟
