مجله دلتا مجله حقوقي رشوه قانون

در تمام جوامع رشوه دادن و رشوه گرفتن وجود دارد ولي در برخي از كشورها كمتر و در برخي بيشتر است. در تمامي كشورها دادن و اخذ رشوه جرم شناخته شده است و براي آن طرفين مجازات تعيين شده است و در كشور ما نيز قانونگذار براي پيشگيري از وقوع اين جرم و برقراري نظم و امنيت در جامعه هم براي فردي كه رشوه مي‌دهد و هم براي فردي كه رشوه مي‌گيرد در قانون مجازات تعيين كرده است. در اين نوشتار از مجله دلتا به بررسي مجازات رشوه در قانون مي‌پردازيم.

تعريف رشوه

رشوه به معناي آن چيزي است كه به كسي مي‌دهند تا كارسازي ناحق براي رشوه دهنده انجام دهد و به كسي كه رشوه مي‌دهد مرتشي مي‌گويند. رشوه‌خواري مطابق قانون مجازات اسلامي جرم محسوب مي‌شود و مجازات آن عبارت است از:
هر يك از مستخدمين قضايي يا غير قضايي دولت كه براي انجام امري كه از وظايف آنان است وجه يا مالي را قبول كند اگر چه انجام‌ آن امر بر طبق حقانيت بوده باشد مرتشي (رشوه گيرنده) محسوب و مجازات آن طبق قانون تعيين مي‌شود. هر گاه ثابت شود كه رشوه دهنده براي حفظ حقوق مشروع خود ناچار از دادن رشوه شده از مجازات معاف خواهد بود. اگر رشوه گيرنده قبل از تعقيب وجه يا مالي را كه اخذ كرده‌ است مسترد دارد از مجازات معاف خواهد بود.

موارد معاف از مجازات

•  هرگاه ثابت شود كه مرتشي براي حفظ حقوق مشروع و قانون خود ناچار از دادن رشوه شده، از مجازات معاف خواهد بود.
• اگر رشوه‌دهنده مقامات صلاحيتدار را از اين جرم مطلع سازد و ادعاي خود را نيز ثابت كند از مجازات معاف است. ولي اگر نتوانست ثابت كند به حبس از يك تا سه‌ سال محكوم خواهد شد.
• اگر رشوه گيرنده قبل از تعقيب وجه يا مالي را كه دريافت كرده‌ بازگرداند، از مجازات رشوه خواري معاف خواهد بود.

مجازات رشوه در قانون

 نه تنها رشوه گيرنده مجرم است، رشوه دهنده نيز مجرم است و مجازات آن حسب مورد متفاوت است كه در ذيل به آن مي‌پردازيم:

هر يك از كاركنان قضايي يا غير قضايي دولت كه براي انجام امري كه از وظايف آنان است وجه يا مالي را قبول كند اگر چه انجام‌ آن امر بر طبق حقانيت بوده باشد مرتشي محسوب و مجازات آن انفصال دائمي از خدمت دولت و تاديه غرامت است معادل دو برابر آنچه كه گرفته‌ است. در صورتي كه ميزان وجه يا قيمت مالي كه اخذ كرده‌ است بيش از يكصد تومان باشد مجازات مرتكب محروميت از حقوق اجتماعي و تاديه غرامت‌ است معادل سه برابر آن چه كه گرفته‌ است و اگر ميزان وجه يا قيمت مالي كه اخذ كرده‌ است بيش از پانصد تومان باشد علاوه بر مجازات فوق مرتكب‌ به دو ماه الي يك سال حبس نيز محكوم خواهد شد و نيز هر يك از اشخاص مذكور هر گاه در مقابل اخذ وجه يا مال از انجام امري كه وظيفه ايشان است امتناع ورزند مرتشي محسوب و به مجازات‌هاي‌ فوق محكوم خواهند شد.

پيشنهاد مطالعه : براي آشنايي بيشتر با نكات حقوقي مجازات خيانت در امانت را مطالعه كنيد.