
شايد تا به حال شنيده باشيد كه خانمي ميخواهد حق طلاق خود را با همسر آيندهاش شرط كرده و يا حق تحصيل، يا حق خروج از كشور را به موجب عقد ازدواج بدست آورد. اين شروط در اصطلاح حقوقي شروط ضمن عقد نام دارند. درج صحيح اين شروط سبب ميشود تا بسياري از خلاءهاي حقوقي كه متاسفانه در خصوص حقوق زنان بعد از عقد ازدواج وجود دارد جبران شده و از بسياري از اختلافات پس از ازدواج كاسته شود. در اين نوشتار از مجله دلتا به بررسي شروط ضمن عقد و انواع آن ميپردازيم.
مفهوم شرط ضمن عقد
به محض اينكه عقد ازدواج ميان زن و مردي خوانده شد، آن دو با يكديگر رابطه زوجيت پيدا ميكنند. اين رابطه زوجيت سبب ميشود تا زن و مرد مكلف به انجام اموري در قبال همسر خود باشند. در حالت عادي، انجام اين تكاليف دشواري خاصي ايجاد نميكند؛ مگر در صورتي كه زن و شوهر با يكديگر به اختلاف بخورند و يك يا هر دوي زوجين بخواهند با استفاده از حقوقي كه به موجب قانون دارند، ديگري را در مضيقه قرار بدهند. بر اساس قانون مدني، عمده اختياراتي كه به موجب عقد ازدواج شكل ميگيرد، اختياراتي است كه به مرد و البته در راستاي حفظ كيان خانواده داده ميشود. در مقابل، زن از برخي از حقوق خود مانند مسافرت و خروج از كشور، ادامه تحصيل يا اشتغال به كار محروم ميشود؛ مگر اينكه همسرش با آن موفق باشد. به همين دليل، قانونگذار اين امكان را پيش بيني كرده است كه زن و مرد در حين وقوع عقد نكاح بتوانند شرط و شروطي كه ميخواهند را به عقد نامه اضافه كنند. در اين حالت، طرفي كه عقد را امضا ميكند، موظف است كه به آن شروط عمل كند.

انواع شروط ضمن عقد نكاح
هر يك از طرفين ميتوانند هر كدام از اين شروط را كه موافق با آن باشند امضا كنند و هر كدام را كه نخواهند امضا نكنند. مانند شرط تنصيف اموال و دارايي مرد و وكالت به زن براي طلاق. علاوه بر شروطي كه به صورت نمونه در قبالههاي ازدواج وجود دارد و زن و مرد ميتوانند آن شروط را مدنظر قرار دهند، بر اساس ماده ۱۱۱۹ قانون مدني، طرفين عقد ميتوانند هر شرطي كه مخالف با مقتضا عقد مزبور نباشد در ضمن عقد ازدواج يا عقد لازم ديگر كنند، مثل اينكه شرط شود هرگاه شوهر زن ديگر بگيرد يا در مدت معيني غايب شود، يا ترك انفاق كند يا بر عليه حيات زن سوءقصد كند يا سوءرفتاري كند كه زندگي آنها با يكديگر غير قابل تحمل شود، زن وكيل در توكيل باشد كه پس از اثبات تحقق شر در محكمه نهايي خود را مطقه سازد. هرگونه شرطي كه مخالف ذات عقد نباشد را ميتوان به عنوان شرط ضمن عقد و با توافق يكديگر در عقد گنجانيد. مثلا حق تحصيل زن، حق اشتغال زن، حق خروج از كشور براي زن و …
براي آشنايي با نكات حقوقي بيشتر در چه صورت مهريه نصف ميشود؟ را مطالعه كنيد.
ازدواج سفيد، ازدواجي از نوع رابطه نامشروع
قولنامه دستي شما با چه شرايطي در دادگاه اعتبار دارد؟
آيا مردان ميتوانند بدون دليل همسران خود را طلاق دهند؟
تفاوت رابطه نامشروع و زنا چيست؟
آيا مراجعه به فالگير مجازات دارد؟