مجله دلتا

​

ديه به معناي جبران خسارت مالي در مقابل صدمه‌ وارد شده به فرد است.

​

در پرداخت خسارت ناشي از تصادفات رانندگي با دو مبحث پرداخت خسارت‌ بدني و پرداخت ديه مواجه هستيم. در اين نوشتار از مجله دلتا به بررسي پرداخت ديه در تصادف رانندگي مي‌پردازيم.

قوانين پرداخت ديه در تصادف منجر به جراحت

ماده ۱۶ قانون اصلاح بيمه اجباري مسئوليت مدني دارندگان وسايل نقليه بيان‌گر آن است كه اگر در تصادفات رانندگي كه تنها موجب آسيب ديدگي شده اما شخصي فوت نكرده است، صندوق تامين خسارت‌هاي بدني يا بيمه‌‎‌كننده وسيله نقليه‌ فرد مقصر بايد بعد از دريافت كردن گزارش كارشناسي راهنمايي و رانندگي يا گزارش پزشك قانوني (تنها در صورت لزوم) حداقل پنجاه درصد از ديه تقريب‌ زده را به شخص ثالث مورد خسارت بپردازد.

​

قوانين پرداخت ديه در تصادف رانندگي منجر به فوت

تصادفاتي كه متاسفانه به مرگ منتهي مي‌شوند دو جنبه عمومي و خصوصي دارند كه جنبه عمومي مجازات حبس كشيدن يا مجازات به شكل نقدي است. مجازات خصوصي آن پرداخت ديه و در صورتي‌كه اولياي دم درخواست مطالبه كنند قابل اجرا و پرداخت است.

• مطابق قانون مجازات اسلامي ماده ۷۱۴ هرگاه بي‌احتياطي يا نداشتن مهارت كافي راننده براي هر وسيله‌ نقليه‌اي به قتل غيرعمد منتهي شود فرد به شش ماه تا سه سال حبس و علاوه بر آن پرداخت ديه (در شرايطي كه اوليا دم درخواست كنند) محكوم مي‌‌شود.
• تصادفات رانندگي منجر به قتل، قتل به صورت غيرعمدي محسوب شده و مقصر ضامن پرداخت ديه به صورت تمام و كمال است.
• شركت‌هاي بيمه طبق بيمه‌نامه متعلق به فرد مسئوليت پرداخت ديه را بر عهده دارند، با اين حال اين خسارات بايد در حكم دادگاه قيد شده باشد، چون در غير اين صورت اداره بيمه خود را موظف به پرداخت نمي‌داند.
• براي حالتي كه هزينه‌ها مازاد بر ديه هستند براي مثال هزينه بيمارستان با اين كه بين دادگاه‌ها اختلاف رويه وجود دارد، ولي اين هزينه‌ها مازاد بر ديه قابل مطالبه بوده و فرد زيان‌ديده مي‌تواند با تسليم دادخواست حقوقي، اين هزينه‌ها را از مقصر درخواست كند.

پيشنهاد مطالعه: براي آشنايي با نكات حقوقي بيشتر مطلب قتل در تصادفات رانندگي چه مجازاتي دارد؟ را مطالعه كنيد.

همچنين بخوانيد:

مجازات توهين به كارمند دولت

تهيه جهيزيه بر عهده زن است يا شوهر؟

بخشي از مهريه را مي‌توان بخشيد؟

با مجله حقوقي دلتا همراه باشيد

​

​

زن در مقابل مرد بايستي به وظايفي كه شرعا و قانونا بعد از خواندن صيغه عقد بر عهده‌اش قرار گرفته عمل كند كه تحت عنوان تمكين عام و خاص ناميده مي‌شود.

​

قانون كشورمان به هر يك از زوجين براي طلاق اختياراتي را اعطا كرده است تا بتوانند اقدام بر جدايي كرده و مسير زندگي خود را از همسر خود جدا كنند. در اين نوشتار از مجله دلتا به بررسي طلاق در صورت تمكين نكردن زن مي‌پردازيم.

طلاق در صورت تمكين نكردن زن

اگر زن تمكين نكند عواقبي براي او در پي خواهد داشت كه يكي از آن عواقب يا ضمانت‌اجراها اين است كه مرد مي‌تواند با اثبات عدم تمكين زن از دادگاه رسيدگي كننده به اين موضوع درخواست طلاق كند كه در اين صورت ملزم به پرداخت نفقه و شرط تنصيف اموال مرد به زن نخواهد بود. اثبات عدم تمكين زن توسط مرد به دادگاه كار سختي است مگر اين كه:

• خود زن در دادگاه به مواردي كه باعث عدم تمكين است اقرار كند.
• قاضي دادگاه با توجه به قرائن و شواهد و اظهارات طرفين در دادگاه علم به عدم تمكين از جانب زن پيدا كند.

مقدمات طلاق با عدم تمكين زن

اگر زن مرتكب عدم تمكين و نشوز شده باشد عواقبي براي او دارد كه شامل موارد زير است:

• مرد مي‌تواند با اثبات عدم تمكين زن به دادگاه خانواده رسيدگي كننده به اين دعوا درخواست ازدواج مجدد كند.
• مرد مي‌تواند به دليل عدم تمكين زن از پرداخت نفقه به زن خودداري كند كه براي عدم پرداخت نفقه هم نشوز و عدم تمكين زن بايد در دادگاه خانواده ثابت شده باشد.
• مرد مي‌تواند با اثبات عدم تمكين زن از دادگاه خانواده رسيدگي كننده به اين دعوا درخواست طلاق زن را بكند.

پيشنهاد مطالعه: براي آشنايي با نكات حقوقي بيشتر مطلب در چه مواردي زن حق طلاق دارد؟ را مطالعه كنيد.

همچنين بخوانيد:

چه زماني زن مي‌تواند جدا از شوهر خود زندگي كند؟

نفقه دختر در دوران عقد

در زمان بخشش مهريه به چه نكاتي بايد توجه كرد؟

نحوه اثبات عدم تمكين زن

با مجله حقوقي دلتا همراه باشيد

​

​

در صورت فوت بيمه‌ شده‌اي كه بين ده تا بيست سال سابقه پرداخت حق بيمه داشته ‌باشد به بازماندگان وي به نسبت سنوات پرداخت حق بيمه بدون الزام به رعايت ماده (۱۱۱) قانون تامين اجتماعي و به نسبت سهام مقرر در ماده (۸۳) همان قانون مستمري پرداخت مي‌شود.

​

بعد از فوت اشخاص، در صورتي‌كه متوفي داراي حقوق مستمري باشد، وراث ايشان مي‌توانند از حقوق مستمري و بازنشستگي او استفاده كنند. در اين نوشتار از مجله دلتا به بررسي دريافت حقوق متوفي مي‌پردازيم.

شرايط دريافت حقوق متوفي

بازماندگان‌ متوفي داراي شرايط‌ بيمه‌ شده‌ متوفي‌، در يكي‌ از حالات‌ زير مستمري‌ بازماندگان‌ را دريافت‌ خواهند كرد:

• در صورتي كه متوفي، بازنشسته و داراي بيمه باشد، بازماندگان حقوق مستمري او را به ارث خواهند برد.
• در صورتي كه فردي كه بيمه شده است، مستمري بگير از كارافتاده باشد.
• در صورت‌ فوت‌ بيمه ‌شده‌اي‌ كه‌ در ده‌ سال‌ آخر زندگي خود حداقل‌ حق‌ بيمه‌ يك سال‌ كار را در آخرين‌ سال‌ زندگي خود پرداخت كرده باشد.
• در صورت فوت بيمه‌ شده‌اي كه در ده سال آخر حيات خود حداقل حق بيمه يك سال كار، مشروط بر اينكه ظرف آخرين سال حيات، حق بيمه ۹۰ روز كار را پرداخت كرده باشد.

بيمه‌شده‌اي كه از تاريخ تصويب اين قانون به بعد فوت مي‌شود چنانچه سابقه پرداخت حق بيمه او از يك سال تا ده سال باشد به بازماندگان وي در ازا هر سال سابقه پرداخت حق‌ بيمه غرامت مقطوعي معادل يك ماه حداقل دستمزد كارگر عادي در زمان فوت به طور يك جا و به نسبت سهام مقرر در ماده(۸۳) قانون تامين اجتماعي پرداخت مي‌شود.

​

كدام بازماندگان مي‌توانند حقوق مستمري از مرد دريافت كنند؟

• زوجه دائم بيمه‌شده‌ متوفي‌، زماني‌كه شوهر اختيار نكرده‌ است‌.
• همسران بيمه‌شده متوفي كه شوهر اختيار كرده‌اند (عقد دائم) در صورت فوت شوهر دوم، توسط تامين اجتماعي مجددا به آن‌ها مستمري پرداخت خواهد شد.
• فرزندان‌ متوفي‌ در صورتي‌ كه‌ سن‌ آنان‌ كمتر از هجده‌ سال‌ تمام‌ باشد و يا منحصرا به‌ تحصيل‌ اشتغال‌ داشته‌ باشند يا به‌ علت‌ بيماري‌ يا نقص‌ عضو طبق‌ گواهي‌ كميسيون‌ پزشكي‌ موضوع‌ ماده‌ ۹۱ اين‌ قانون‌ قادر به‌ كار نباشند.

از تاريخ تصويب اين قانون، حقوق وظيفه و مستمري موضوع تبصره ۲ ماده واحده قانون اجازه پرداخت وظيفه و مستمري وراث كارمندان مصوب آذر ماه ۱۳۳۸ در مورد ورثه پسر تا پايان بيست سالگي و چنانچه به موجب مدارك مثبته در يكي از دانشگاه‌ها يا موسسات آموزشي رسمي عالي مشغول تحصيل باشند تا پايان بيست و پنج سالگي قابل پرداخت خواهد بود.

پدر و مادر متوفي‌ در صورتي‌ كه‌ اولاً تحت‌ تكفل‌ او بوده و‌ ثانياً سن‌ پدر از شصت‌ سال‌ و سن‌ مادر از پنجاه‌ و پنج‌ سال‌ تجاوز كرده‌ باشد و يا آنكه‌ به‌ تشخيص‌ كميسيون‌ پزشكي‌ موضوع‌ ماده‌ ۹۱ اين‌ قانون‌ از كار افتاده‌ باشند و در هرحال‌ مستمري‌ از سازمان‌ دريافت‌ ندارند، مي‌توانند از اين مستمري استفاده كنند.

پيشنهاد مطالعه: براي آشنايي با نكات حقوقي بيشتر مطلب وصيت‌نامه و هر آنچه بايد درباره آن بدانيد را مطالعه كنيد.

همچنين بخوانيد:

تقسيم ارث خانه به چه صورت انجام مي‌شود؟

چه مواردي باعث محروم شدن فرد از ارث مي‌شود؟

ارث فرد مجرد به چه كسي مي‌رسد؟

با مجله حقوقي دلتا همراه باشيد

​

​

بر اساس قانون تحت شرايط خاصي حضانت فرزند از مادر به پدر مي‌رسد.

​

در قانون حضانت و نگهداري طفل حق و تكليف قانوني پدر و مادر است؛ اما در صورت طلاق مسئله حضانت با يكي از والدين مطرح مي‌‎شود. در اين نوشتار از مجله دلتا به بررسي موضوع حضانت فرزند در صورت ازدواج مادر مي‌پردازيم.

حضانت فرزند در صورت ازدواج مادر

به استناد ماده ۱۱۷۰ قانون مدني در صورتي‌ كه مادر ازدواج كند، حضانت فرزند با پدر است. در اين ماده آمده اگر مادر در مدتي كه حضانت طفل را به عهده دارد مبتلا به جنون شود يا با فرد ديگري ازدواج كند، حق حضانت با پدر خواهد بود، البته تحت شرايط خاصي هم حضانت با مادر خواهد بود.

ماده ۱۱۷۳ قانون مدني مي‌گويد هرگاه در اثر عدم مواظبت يا انحطاط اخلاقي پدر يا مادري كه طفل تحت حضانت اوست، صحت جسماني يا تربيت اخلاقي طفل در‌ معرض خطر باشد، محكمه مي‌تواند به تقاضاي اقرباي طفل (نزديكان) يا به تقاضاي قيم او يا به تقاضاي رئيس حوزه قضايي هر تصميمي را كه براي حضانت طفل‌ مقتضي بداند، اتخاذ كند.

​

اعتياد زيان‌آور به الكل، مواد مخدر و قمار، اشتهار به فساد اخلاقي و فحشا، ابتلا به بيماري‌هاي رواني با تشخيص پزشكي قانوني، سوءاستفاده از طفل يا اجبار او به ورود در مشاغل ضد اخلاقي مانند فساد و فحشا، تكدي‌گري و قاچاق، تكرار ضرب و جرح خارج از حد متعارف از مصاديق عدم مواظبت و يا انحطاط اخلاقي هر يك از والدين است.

حال در صورتي كه پدر بنا به شرايط فوق صلاحيت نداشته باشد، حضانت با مادر خواهد ماند.

پيشنهاد مطالعه: براي آشنايي با نكات حقوقي بيشتر بعد از عقد مي‌توان مهريه را تغيير داد؟ را مطالعه كنيد.

همچنين بخوانيد:

در چه مواردي زن مجاز به عدم تمكين است؟

زناني كه عده طلاق ندارند

شرط نصف شدن اموال پس از طلاق

تكليف جهيزيه پس از طلاق

با مجله حقوقي دلتا همراه باشيد

​​

بر اساس قانون تحت شرايط خاصي حضانت فرزند از مادر به پدر مي‌رسد.

​

در قانون حضانت و نگهداري طفل حق و تكليف قانوني پدر و مادر است؛ اما در صورت طلاق مسئله حضانت با يكي از والدين مطرح مي‌‎شود. در اين نوشتار از مجله دلتا به بررسي موضوع حضانت فرزند در صورت ازدواج مادر مي‌پردازيم.

حضانت فرزند در صورت ازدواج مادر

به استناد ماده ۱۱۷۰ قانون مدني در صورتي‌ كه مادر ازدواج كند، حضانت فرزند با پدر است. در اين ماده آمده اگر مادر در مدتي كه حضانت طفل را به عهده دارد مبتلا به جنون شود يا با فرد ديگري ازدواج كند، حق حضانت با پدر خواهد بود، البته تحت شرايط خاصي هم حضانت با مادر خواهد بود.

ماده ۱۱۷۳ قانون مدني مي‌گويد هرگاه در اثر عدم مواظبت يا انحطاط اخلاقي پدر يا مادري كه طفل تحت حضانت اوست، صحت جسماني يا تربيت اخلاقي طفل در‌ معرض خطر باشد، محكمه مي‌تواند به تقاضاي اقرباي طفل (نزديكان) يا به تقاضاي قيم او يا به تقاضاي رئيس حوزه قضايي هر تصميمي را كه براي حضانت طفل‌ مقتضي بداند، اتخاذ كند.

​

اعتياد زيان‌آور به الكل، مواد مخدر و قمار، اشتهار به فساد اخلاقي و فحشا، ابتلا به بيماري‌هاي رواني با تشخيص پزشكي قانوني، سوءاستفاده از طفل يا اجبار او به ورود در مشاغل ضد اخلاقي مانند فساد و فحشا، تكدي‌گري و قاچاق، تكرار ضرب و جرح خارج از حد متعارف از مصاديق عدم مواظبت و يا انحطاط اخلاقي هر يك از والدين است.

حال در صورتي كه پدر بنا به شرايط فوق صلاحيت نداشته باشد، حضانت با مادر خواهد ماند.

پيشنهاد مطالعه: براي آشنايي با نكات حقوقي بيشتر بعد از عقد مي‌توان مهريه را تغيير داد؟ را مطالعه كنيد.

همچنين بخوانيد:

در چه مواردي زن مجاز به عدم تمكين است؟

زناني كه عده طلاق ندارند

شرط نصف شدن اموال پس از طلاق

تكليف جهيزيه پس از طلاق

با مجله حقوقي دلتا همراه باشيد

​

​

پس از فوت هر فرد، اموال و دارايي‌هاي متوفي به وراث او تعلق مي‌گيرد؛ مگر در مواردي خاص.

​

زماني ‌كه شخصي فوت مي‌كند و از او اموالي به جا مي‌ماند، بايد اين اموال ميان ورثه او تقسيم شود. بنابراين يكي از مهم‌ترين مسائل در اين حوزه نحوه تقسيم ارث است كه مطابق قانون مدني مشخص شده‌اند. در همين راستا، قانون مدني از مواردي تحت عنوان موانع ارث نام برده كه محروميت از ارث را به دنبال دارد. در اين نوشتار از مجله دلتا به بررسي محروم شدن از ارث مي‌پردازيم.

محروم شدن از ارث

مواردي كه باعث محروم شدن از ارث مي‌شوند؛ عبارتند از:

• قتل مورث (متوفي): مطابق ماده ۸۸۰ قانون مدني، قتل از موانع ارث است بنابراين كسي كه مورث خود را عمدا بكشد از ارث او ممنوع مي‌شود، اعم از اين كه قتل مستقيم باشد يا با واسطه، يا خود وارث به تنهايي اين كار را كرده باشد يا با شركت ديگري.
• لعان: اگر مردي انتساب فرزندي به خودش را انكار كند و به زن خود تهمت زنا بزند، رابطه توارث ميان آن‌ها از بين مي‌رود؛ يعني بعد از لعان، زن و شوهر ديگر از هم ارث نمي‌برند. به علاوه اينكه رابطه توارث ميان فرزند با پدر نيز قطع مي‌شود؛ به عبارتي نه پدر از فرزندي كه او را انكار كرده است ارث مي‌برد و نه فرزند از پدر ارث خواهد برد. در اين شرايط، چنين فرزندي تنها از خويشاوندان مادري خود ارث مي‌برد و متقابلا خويشاوندان مادري نيز از او ارث خواهند برد.

​

• ولادت از زنا: مطابق ماده ۸۸۴ قانون مدني فرزند حاصل از زنا از پدر، مادر و اقوام آنان ارث نمي‌برد.
• جنين: يكي ديگر از موانع ارث جنين است. مطابق ماده ۸۷۸ قانون مدني هرگاه در هنگام فوت مورث، جنيني وجود داشته باشد كه زنده به دنيا آمدن او موثر در تقسيم ارث باشد و به عبارتي مانع از ارث تمام يا برخي ديگر از ورثه باشد، تقسيم به عمل نمي‌آيد تا وضعيت جنين نيز مشخص شود.
• غايب مفقود الاثر: مطابق ماده ۸۷۹ قانون مدني اگر بين وراث، غايب مفقودالاثر باشد، سهم او كنار گذاشته مي‌شود تا وضعيت او روشن شود.

پيشنهاد مطالعه: براي آشنايي با نكات حقوقي بيشتر مطلب مزايا تنظيم وصيت نامه را مطالعه كنيد.

همچنين بخوانيد:

هر فرد تا چه ميزان از اموالش را مي‌تواند وصيت كند؟

تقسيم ارث خانه به چه صورت انجام مي‌شود؟

در چه صورت مهريه به زن تعلق نمي‌گيرد؟

ارث فرد مجرد به چه كسي مي‌رسد؟

تهيه جهيزيه بر عهده زن است يا شوهر؟

با مجله حقوقي دلتا همراه باشيد

​

​

ماده ۱۰۸۲ قانون مدني مي‌گويد به مجرد عقد، زن مالك مهريه مي‌شود و مي‌تواند هر نوع تصرفي كه بخواهد در آن انجام دهد.

​

يكي از مهم‌ترين حقوق مالي كه در ازدواج براي زن ايجاد مي‌شود مهريه است. تعيين مهريه براي زن پشتوانه مالي محسوب مي‌شود، به محض اينكه صيغه عقد بين مرد و زن جاري مي‌شود و زن به عقد مرد در مي‌آيد زن، مالك تمام مهريه‌اي كه با يكديگر به نتيجه رسيده‌اند مي‌شود و هرگونه دخل و تصرف را مي‌تواند در آن انجام دهد. زن هر زمان كه بخواهد مي‌تواند مهريه‌اش را درخواست كند و مرد موظف است آن را پرداخت كند. در اين نوشتار از مجله دلتا به بررسي موارد عدم تعلق مهريه به زن مي‌پردازيم.

 موارد عدم تعلق مهريه به زن

• بر اساس ماده ۸۹ قانون مدني، هرگاه عقد بين زوجين چه دائم و چه موقت به نوعي باطل بوده و نزديكي بين آن دو صورت نگرفته باشد حق گرفتن مهريه از زن ساقط مي‌شود.
• بر اساس ماده ۱۱۰۱ قانون مدني، اگر عقدي كه بين زوجين صورت گرفته است به هر دليلي فسخ شود و بين آن‌ها هيچگونه رابطه زناشويي اتفاق نيفتاده باشد، در اين موقع زن حق گرفتن مهريه را ندارد. اين موضوع يك استثنا در بر دارد و آن اين است كه اگر مرد نتواند رابطه جنسي با زن برقرار كند در اين صورت نصف مهريه به زن تعلق مي‌گيرد‌.
• در هنگامي كه زوجين بخواهند طلاق بگيرند و زوجه دختر باكره باشد مهريه او نصف مي‌شود.
• اگر زن و مردي در مورد مهريه با يكديگر صحبت نكرده باشند و قبل از تعيين كردن مهريه زن فوت كند و مرد رابطه زناشويي با او نداشته باشد، در اين صورت مرد موظف به پرداخت مهريه نيست.

آيا به زني كه به شوهر خود خيانت كرده است مهريه تعلق مي‌گيرد؟

در جواب اين سوال بايد بگوييم كه مهريه حقوق مالي زن است كه همواره مرد موظف است آن را پرداخت كند. عواملي از جمله خيانت و مرتكب جرم شدن از طرف زن باعث نمي‌شود كه مرد مهريه او را نپردازد.

​

پيشنهاد مطالعه: براي آشنايي با نكات حقوقي بيشتر توقيف ملك براي مهريه را مطالعه كنيد.

همچنين بخوانيد:

به زن خيانتكار مهريه تعلق مي‌گيرد؟

بدون طلاق مي‌توان مهريه را گرفت؟

هر فرد تا چه ميزان از اموالش را مي‌تواند وصيت كند؟

نفقه در صورت عدم تمكين به زن تعلق مي‌گيرد؟

چه مواردي باعث محروم شدن فرد از ارث مي‌شود؟

با مجله حقوقي دلتا همراه باشيد

​

​

صرف قيد اذن زن در خروج از كشور در سند ازدواج از نظر مقررات اداره گذرنامه كفايت نمي‌كند بلكه اين اذن و اجازه بايد در قالب يك وكالت از سوي زوج در يكي از دفاتر اسناد رسمي به نام زن باشد.

​

بر اساس قوانين مصوب كشور برخي از اجازه‌ها به دست پدر يا زوج است و دريافت پاسپورت و خروج از كشور يكي از همين اختيارات است كه به دست زوج صورت مي‌گيرد. اگر خانم متاهلي قصد خروج از كشور را داشته باشد، بايد اجازه دريافت پاسپورت را از همسر خود اخذ كند. در اين نوشتار از مجله دلتا به بررسي اجازه خروج زن متاهل از كشور مي‌پردازيم.

اخذ اجازه خروج

هم اكنون تنها فرصت قانوني براي حل مشكل خروج زن متاهل از كشور ، بحث شروط ۱۲ گانه ضمن عقد است. طي اين شرط، در زمان عقد ازدواج، شوهر به زن وكالت در امضاي اسناد لازم براي صدور و تمديد گذرنامه و هم اجازه خروج مكرر از كشور را مي‌‎دهد. براي اين كار مطمئن‌ترين راه مراجعه به دفتر اسناد رسمي و تنظيم سند وكالت در آن‌جا است.

توصيه مي‎‌شود بعد از عقد به دفاتر اسناد رسمي مراجعه شود و حداقل در خصوص طلاق و خروج از كشور نسبت به تنظيم سند وكالت دقيق و كامل اقدام شود. متاسفانه تعداد دفاتر اسناد رسمي كه از انجام چنين كاري خودداري مي‌‎كنند كم نيست و البته اين كار تخلف محسوب مي‎‌شود، اما همچنان دفاتري هستند كه به خوبي و با دقت نظر اسناد را تنظيم مي‌‎كنند.

گرفتن اجازه خروج مكرر از كشور به اين معني نيست كه شوهر ديگر نمي‎‌تواند زن را ممنوع الخروج كند، بلكه شوهر همچنان اين حق را دارد؛ اما زن نيز مي‌تواند با ارائه وكالتنامه، خواستار رفع ممنوع‌الخروجي خود شود كه گاهي در ميان اين بازه زماني، زن ممكن است فرصت‎‌هاي مهمي را از دست بدهد.

​

ممنوع الخروج كردن زن

ممنوع‌الخروجي زن فقط با اعلام كتبي شوهر به اداره گذرنامه از بين خواهد رفت. حتي در مواردي كه زوج‌ها از يكديگر طلاق گرفته و قبل از طلاق، شوهر، همسر خويش را ممنوع الخروج كرده، اين ممنوعيت زماني از بين مي‌رود كه از طريق طلاق‌نامه، طلاق آن‌ها به اطلاع اداره گذرنامه برسد.

پيشنهاد مطالعه: براي آشنايي با نكات حقوقي بيشتر چه كساني ممنوع الخروج مي‌شوند؟ را مطالعه كنيد.

همچنين بخوانيد:

چگونه از مجرد بودن خواستگار خود مطمئن شويم؟

ازدواج سابق افراد قابل استعلام است؟

چه زناني براي خروج از كشور به اجازه شوهر نياز ند‌ارند‌؟

هشدار؛ سايت‌هاي همسريابي مجوز قانوني ندارند!

تهيه جهيزيه بر عهده زن است يا شوهر؟

با مجله حقوقي دلتا همراه باشيد

​

​

طبق قانون هيچ زني حق ندارد جدا از شوهرش در خانه‌اي مستقل زندگي كند مگر در موردي خاص.

​

قانون مدني جمهوري اسلامي ايران در مواد متعددي به حقوق متقابل زن و شوهر پرداخته است. يكي از مهمترين مسائلي كه در ابتداي زندگي زوج و زوجه با آن درگيرند، بحث مسكن و محل سكونت است. در اين نوشتار از مجله دلتا به بررسي موضوع جدا زندگي كردن زن از شوهر مي‌پردازيم.

جدا زندگي كردن زن از شوهر

طبق مواد ۱۱۱۴ و ۱۱۱۵ قانون مدني زن نمي‌تواند مسكن مستقلي براي زندگي جدا از شوهرش اختيار كند الا اينكه در منزل براي زن خطر جاني، مالي و يا شرافتي وجود داشته باشد كه در اين صورت زن مي‌تواند مسكن جداگانه‌اي براي خودش انتخاب كند و اگر به اين علت زن مسكن جداگانه‌اي اختيار كرده باشد باز هم نفقه او بر عهده شوهر است.

طبق ماده ۱۱۰۷ قانون مدني مسكن جزيي از حق نفقه زوجه است و زوج مكلف است كه مسكن مناسبي براي خانواده خود تهيه كند. نكته ديگر اين ماده اين است كه مسكن تهيه شده بايد متناسب با شان و مرتبه اجتماعي زن باشد و در غير اين صورت زن مي‌تواند از سكونت در آن خانه ممانعت كند. بر اساس ماده ۱۱۱۴ قانون مدني زن بايد در منزلي كه شوهر تعيين مي‌كند سكني كند مگر آنكه اختيار تعيين منزل به زن داده شده باشد. همچنين طبق ماده ۱۰۰۵ قانون مدني اقامتگاه زن شوهردار همان اقامتگاه شوهر است. البته اگر در زمان عقد شرط انتخاب محل سكونت را به زن داده باشند ديگر اختيار انتخاب مسكن بر عهده او خواهد بود و اگر زوجه بخواهد در خانه‌اي زندگي نكند قانون هم به استناد شرط ضمن عقد حق را به او مي‌دهد.

​

ضمانت اجراي عدم حضور زن در منزل مشترك

در مواردي كه زن اختيار تعيين خانه را ندارد، بايد در خانه‌اي كه شوهر تهيه كرده است، سكونت كند. در صورت امتناع، مرد مي‌تواند دعواي الزام به تمكين را مطرح كند كه در صورت محكوميت و عدم اجراي آن به اصطلاح قانون، ناشزه محسوب شده و مستحق دريافت نفقه نيست. اگر زن از شوهر اجازه اختيار مسكن را گرفته باشد، اين حق محدود به زمان خاصي نيست و هر چند مرتبه مي‌تواند از اين حق استفاده كند.

پيشنهاد مطالعه: براي آشنايي بيشتر با نكات حقوقي مطلب تقسيم اموال در طلاق را مطالعه كنيد.

همچنين بخوانيد:

در تنظيم قولنامه ملك به چه نكاتي بايد توجه كرد؟

به زن خيانتكار مهريه تعلق مي‌گيرد؟

بدون طلاق مي‌توان مهريه را گرفت؟

تهيه جهيزيه بر عهده زن است يا شوهر؟

با مجله حقوقي دلتا همراه باشيد

​

​

پس از اينكه زن و مرد به عقد هم در آمدند مرد موظف به پرداخت نفقه است.

​

بر اساس قانون، مرد وظيفه دارد كه به همسر خود نفقه بپردازد، عدم پرداخت نفقه به زن سبب اعمال ضمانت اجراي كيفري خواهد شد. اما سوالي كه ممكن است مطرح شود آن است كه مرد از چه زماني بايد به همسر خود نفقه دهد؟ در اين نوشتار از مجله دلتا به بررسي موضوع نفقه دختر عقد كرده مي‌پردازيم.

نفقه دختر عقد كرده

بر اساس ماده ۱۱۰۲ قانون مدني، همين كه نكاح به طور صحيح واقع شد روابط زوجيت بين طرفين موجود و حقوق و تكاليف زوجين در مقابل همديگر برقرار مي‌شود. بنابراين، بر اساس اين ماده همين كه عقد نكاح بين طرفين منعقد شد و زن و مرد سند ازدواج را امضا كردند، حقوق و تكاليف‌شان در قبال همديگر برقرار مي‌شود. يكي از اين تكاليف الزامي است كه مرد براي پرداخت نفقه به همسرش دارد. به همين دليل، نفقه دختر به محض عقد نكاح به او تعلق خواهد گرفت. در مقابل، زن هم موظف به تمكين مي‌شود. البته، زن مي‌تواند در همين راستا از حق حبس هم استفاده كند و تا زماني كه مهريه‌اش را به طور كامل دريافت نكرده است، از تمكين خودداري كند و نفقه‌اش را هم دريافت كند.

پيشنهاد مطالعه: براي مطالعه مطلب در صورت ناتواني در پرداخت مهريه چه بايد كرد؟ را مطالعه كنيد.

همچنين بخوانيد:

چه زماني زن مي‌تواند جدا از شوهر خود زندگي كند؟

هر فرد تا چه ميزان از اموالش را مي‌تواند وصيت كند؟

نفقه در صورت عدم تمكين به زن تعلق مي‌گيرد؟

عدم تمكين زن از شوهر چه عواقبي دارد؟

بدون طلاق مي‌توان مهريه را گرفت؟

با مجله حقوقي دلتا همراه باشيد

​

​

لفظ تمكين به معناي الزام است و وقتي مرد دادخواست تمكين مي‌دهد كه زن بدون عذر موجه منزل مشترك زناشويي را ترك كرده باشد و يا از انجام وظايف زناشويي خود خودداري كند.

​

يكي از تكاليفي كه به موجب قانون و شرع، از زمان عقد ازدواج بر عهده زن و مرد گذاشته شده، تمكين است. تمكين وظيفه‌اي است كه بر عهده زوجين گذاشته شده است و اين وظيفه حقي است براي طرف مقابل، اما ايفاي اين وظيفه، مطلق و بي حد و مرز نيست بلكه در قانون و شرع مواردي براي مجاز بودن عدم تمكين از جانب زن مشخص شده‌است. در اين نوشتار از مجله دلتا مواردي كه زن مجاز به عدم تمكين است و از اجازه قانوني براي عدم تمكين برخوردار است مي‌پردازيم.

مواردي كه زن مجاز به عدم تمكين است

بر اساس قانون، در برخي از موارد زن از اجازه قانوني براي عدم تمكين برخوردار است. مواردي كه زن مجاز به عدم تمكين است عبارتند از:

•  ضرر بدني، مالي و شرافتي: بنا به ماده ۱۱۱۵ قانون مدني، اگر بودن زن با شوهر در يك منزل ترس، ضرر بدني، مالي يا شرافتي براي زن داشته باشد، زن مي‌تواند مسكن جداگانه اختيار كند. در اين‌صورت دادگاه حكم بازگشت به منزل شوهر را نخواهد داد و تا زماني‌كه زن در بازگشت به منزل معذوريت داشته ‌باشد، نفقه بر عهده شوهر خواهد بود.
• ابتلاي شوهر به امراض جنسي : بنا به ماده ۱۱۲۷ قانون مدني هرگاه شوهر بعد از عقد مبتلا به يكي از امراض مقاربتي و جنسي شود، زن حق دارد كه از نزديكي با او خودداري كند، اين خودداري مانع از حق نفقه نخواهد بود و مرد در صورت عدم پرداخت آن، به مجازات محكوم مي‌شود.

​

• تعيين محل زندگي توسط زن: بنا به ماده ۱۱۱۴ قانون مدني زن بايد در منزلي كه شوهر تعيين مي‌كند سكونت كند، مگر آنكه اختيار تعيين منزل با زن ‌باشد. در صورتي‌كه حق تعيين منزل با زن باشد، زن مي‌تواند از زندگي كردن در منزل مشترك با مرد خودداري كند، اما كماكان موظف است كه در خصوص وظايف زناشويي از شوهر خود تمكين كند.
•  بيماري زن: در صورتي‌كه زن دچار بيماري شده باشد مي‌تواند از تمكين خاص خودداري كند. برخي از بيماري‌ها در زن مجوزي قانوني و مشروع براي عدم تمكين خاص به شمار مي‌روند.
•  استفاده از حق حبس: بنا به ماده ۱۰۸۵ قانون مدني اگر بين زوجين رابطه زناشويي برقرار نشده باشد، زن مي‌تواند تا زماني كه تمام مهريه به او پرداخت نشده است، از شوهر خود تمكين نكند. در اين صورت، زن باز هم داراي حق نفقه است.

پيشنهاد مطالعه: براي آشنايي با نكات حقوقي بيشتر مطلب طلاق قضايي و شرايط آن را مطالعه كنيد.

همچنين بخوانيد:

طلاق به دليل نازايي هر يك از زوجين به چه صورت است؟

نفقه از چه زماني به زن تعلق مي‌گيرد؟

طلاق از طرف زن به چه صورت است؟

شرط نصف شدن اموال پس از طلاق

با مجله حقوقي دلتا همراه باشيد

​