مجله دلتا

​

يكي از مهم‌ترين حقوقي كه به موجب شرع و قانون به زن تعلق مي‌گيرد مهريه‌اي است كه به سبب عقد نكاح ميان زن و مرد تعيين مي‌شود.

​

مهريه عموما در هنگام ازدواج يا طلاق مطرح مي‌شود و در واقع نشان دهنده صداقت و بخشش و هديه مرد است كه در زمان عقد نكاح تعيين مي‌شود. مهريه حق زن است و مي‌تواند در هر شرايط و زماني آن را از مرد مطالبه كند. در اين نوشتار از مجله دلتا به بررسي تكليف مهريه زن با ازدواج مجدد مي‌پردازيم.

تكليف مهريه زن با ازدواج مجدد

طبق ماده ۲۹ قانون حمايت از خانواده، چنانچه طلاق از هر نوعي كه باشد، به درخواست زن يا درخواست مرد و يا توافق طرفين، دادگاه بايد تكليف مهريه را در دادنامه مشخص كند. چنانچه مرد موظف به پرداخت مهريه يا بخشي از آن است، ازدواج مجدد زن مانع دريافت مهريه نخواهد شد. پس تكليف مهريه زن در صورت ازدواج مجدد مشخص شده است و هيچ مانعي براي دريافت مهريه وجود نخواهد داشت. چنانچه در طلاق توافقي طبق توافق زوجه، نصف مهريه بخشيده شده باشد، مابقي مهريه بايد توسط زوج به صورت كامل يا اقساطي پرداخت شود و پس از طلاق و ايام عده، مهريه بعد از ازدواج مجدد زن قطع نخواهد شد. ثبت طلاق نيز تا زمان پرداخت حقوق مالي زوجه، انجام نمي‌پذيرد. در صورتي‌كه زوجه رضايت دهد و يا حكم قطعي مبني بر عدم توانايي مالي زوج و اقساطي كردن مهريه داده شود، طلاق ثبت خواهد شد. اگر زن به ثبت طلاق بدون گرفتن حقوق خود رضايت دهد، پس از آن مي‌تواند طبق قانون و از طريق اجراي احكام دادگستري، نسبت به دريافت مهريه خود اقدام كند.

​

مهريه و شرايط پرداخت آن

در ماده ۱۰۸۲ قانون مدني آمده‌است كه زن به مجرد عقد، مالك مهريه است و هر نوع تصرفي مي‌تواند در آن انجام دهد. طبق ماده ۱۰۸۰ قانون مدني، مقدار مهريه سقف مشخصي ندارد و با رضايت طرفين بايد تعيين شود. مهريه مي‌تواند به صورت نقدي يا طلا و سكه و اموال منقول و غير منقول مانند: ملك، زمين، آپارتمان و… باشد. نحوه پرداخت مهريه بستگي به سند ازدواج دارد كه در آن شيوه پرداخت عندالمطالبه يا عندالاستطاعه مشخص شده باشد.

براي آشنايي با نكات حقوقي بيشتر پس گرفتن طلا بعد از طلاق را مطالعه كنيد.

همچنين بخوانيد:

پس گرفتن طلا بعد از طلاق چه شرايطي دارد؟

مهريه در طلاق غيابي

چه زماني مي‌توان اقدام به گرفتن طلاق غيابي كرد؟

در چه مواردي زن مجاز به عدم تمكين است؟

با مجله حقوقي دلتا همراه باشيد

​

​

بنا بر ماده‌ 301 قانون مدني، چنانچه فردي چيزي را كه استحقاق دريافت آن را نداشته، عمدا يا به اشتباه دريافت كند؛ بايستي طبق قانون آن را به صاحبش برگرداند.

​

كارت به كارت اشتباه يكي از خطاهاي رايجي است كه به دليل طولاني بودن شماره كارت و كم دقتي رخ مي‌دهد. شايد براي شما هم پيش آمده باشد كه مبلغي را به اشتباه براي شخصي كارت به كارت كرده و در صدد پس گرفتن پول كارت به كارت شده بر آمده باشيد. در اين نوشتار از مجله دلتا به بررسي واريز اشتباه پول به حساب ديگري مي‌پردازيم.

اقدامات ممكن پس از واريز اشتباه پول

ساده‌ترين راه براي پس گرفتن پولي كه به اشتباه كارت به كارت شده، مراجعه به بانك و درخواست اطلاعات تماس فردي است كه واريز اشتباه به حساب وي صورت گرفته است. در اين شرايط معمولا شعبه بانك براي ارائه اطلاعات تماس با شما همكاري مي‌كند. اما اگر شعبه به دليل حفظ حريم خصوصي مشتريان حاضر به انجام اين كار نشد مي‌توانيد از كاركنان بانك بخواهيد خودشان با فرد گيرنده تماس حاصل كرده و درخواست استرداد پول كنند.

پيگيري قضايي براي استرداد وجه

هميشه مصالحه كردن بين دو طرف يك دعواي حقوقي بهتر از پيگيري قضايي و درگيري‌هاي اداري آن است. اما اگر مصالحه جواب نداد قطعا پيگيري قضايي گزينه‌اي منطقي به نظر مي‌رسد. در اين مورد خاص، براي پس گرفتن پول جابجا شده، موادي از قانون به رد مالي كه بدون استحقاق گرفته شده است، اشاره دارد. به طور خلاصه، در مفاد ماده ۳۰۱ و ۳۰۲ قانون مدني بيان شده است: اگر كسي به اشتباه خود را مديون شخص ديگري بداند و دين خود را ادا كند، حق دارد از كسي كه آن را بدون حق اخذ كرده است درخواست استرداد كند. در واقع در مواردي كه شخص دريافت كننده (به ناروا) حاضر به استرداد وجه دريافتي نمي‌شود، چاره‌اي جز طرح دعوا باقي نمي‌ماند. بهترين مبنا براي استرداد وجهي كه به اشتباه منتقل شده، دارا شدن ناعادلانه است. بنابراين كسي كه از حساب وي پرداخت شده و مدعي است كه پرداخت اشتباه بوده است،‌ بايد اركان دارا شدن ناعادلانه را اثبات كند.

​

دو نكته‌ حقوقي در رابطه با واريز اشتباه پول به حساب ديگري

• چنانچه شخصي مبلغي را به حساب فرد ديگري به اشتباه كارت به كارت كند، در حالي كه هيچ مدركي نداشته باشد كه نشان دهد وجه واريزي بابت چه موضوعي بوده است؛ غالبا در دادگاه، فردي كه پول اشتباهي به حسابش آمده بايد طلبكار بودن خويش را ثابت كند. در اين حالت نيازي نيست كه واريز كننده‌ وجه، بدهكار بودن خويش را اثبات كند. در نهايت گيرنده‌ وجه به استرداد وجه و پرداخت خسارت‌هاي قانوني مثل حق الوكاله‌ي وكيل و تاخير تاديه به صاحب وجه محكوم خواهد شد.
• در صورتي‌كه شخصي وجهي را براي انجام كاري به حساب ديگري واريز كند و آن فرد بعد از دريافت پول از انجام كار صرف نظر كرده باشد، واريز كننده بايد قراردادي كتبي داشته باشد يا ثابت كند وجه واريزي بابت قراردادشان بوده است. در اين حالت واريز كننده بايد دادخواست انجام كار ناشي از قرارداد را مطرح كند. اگر شخص واريز كننده بخواهد مستقيما و در ابتدا دعوا استرداد وجه واريزي را مطرح كند، دعوا او رد خواهد شد.

 براي آشنايي با نكات حقوقي بيشتر اعاده حيثيت از چه طريقي ممكن است؟ را مطالعه كنيد.

همچنين بخوانيد:

توقيف حقوق كارمند براي مهريه

پرداخت مهريه در ايام كرونا چه شرايطي دارد؟

سرقت از منزل و نكات حقوقي آن

انتشار ******** خصوصي چه عواقبي در پي دارد؟

با مجله حقوقي دلتا همراه باشيد

​

​

بنا بر قانون صرف برقراري رابطه زوجيت، مرد را مكلف به پرداخت نفقه مي‌كند. در اين خصوص قيد و شرط مالي وجود ندارد و چه زن تمكن مالي داشته باشد يا نه تاثيري بر استحقاق او بر نفقه ندارد.

​

براساس ماده ۱۱۰۷ قانون مدني: نفقه عبارت است از همه نيازهاي متعارف و متناسب با وضعيت زن از قبيل مسكن، البسه، غذا، اثاث منزل و هزينه‌هاي درماني و بهداشتي و خادم در صورت عادت يا احتياج به واسطه نقصان يا مرض. در اين نوشتار از مجله دلتا به بررسي اعتراض به ميزان نفقه مي‌پردازيم.

نحوه اعتراض به ميزان نفقه

با اعتراض زوجه براي ميزان نفقه، نفقه زن توسط كارشناسان كارشناسي مي‌شود و در نهايت توسط قضات شوراي حل اختلاف رسيدگي به عمل مي‌آيد. نكته مهم در مورد نفقه زوجه، حقوق زوجه شامل همه نيازهاي متعارف و متناسب با شان زوجه است. از ملاك‌هاي مهم كارشناس براي تعيين حقوق زوجه، نيازهاي زوجه و شان او است.

زوجه در چه شرايطي مستحق دريافت نفقه نيست

بر طبق ماده ۱۱۰۸ قانون مدني بيان مي‌كند: هرگاه زن بدون مانع مشروع از اداي وظايف زوجيت امتناع كند، مستحق نفقه نخواهد بود. بنابراين با فرض مذكور پرداخت و تامين نفقه توسط مرد منوط و مشروط به اداي وظايف خاص و عام زناشويي نسبت به مرد است و چنانچه زن از انجام اين تكليف شرعي و قانوني خود نسبت به همسرش امتناع كند، نفقه به وي تعلق نخواهد گرفت. اما اين امتناع از انجام وظايف زناشويي نبايد به واسطه مانع مشروع و موجه باشد، اين موضوع بدان معنا است كه به عنوان مثال، چنانچه زن به واسطه بيماري يا شرايط خاص نتواند از همسرش تمكين كند، در آن مدت نيز حق نفقه وي از بين نخواهد رفت و همچنان مستحق نفقه خواهد بود.

​

ضمانت اجراي قانوني عدم پرداخت نفقه توسط زوج

چنانچه شوهر از پرداخت نفقه همسر خود امتناع كند يا در صورت صدور حكم محكوميت وي توسط دادگاه، اجراي حكم به واسطه ناتواني مالي مرد در پرداخت آن ممكن نباشد يا الزام او به تامين نفقه ممكن نشود، زن حق خواهد داشت به دليل عدم پرداخت نفقه و عدم امكان الزام شوهر به پرداخت آن، از دادگاه تقاضاي طلاق كند. دادگاه نيز پس از بررسي و احراز شرايط مذكور ضمن حفظ تمامي حقوق قانوني و مطالبات زوجه اعم از مهريه و نفقه معوقه شوهر را به طلاق زن اجبار كرده و حكم طلاق را صادر خواهد كرد. علاوه بر اينكه مبلغ نفقه معوقه از طريق محاكم خانواده قابل مطالبه است، ترك انفاق زن داراي عنوان مجرمانه و به شرط تحقق شرايط قانوني مستوجب تعقيب كيفري و مجازات زوج خاطي خواهد بود. ماده ۵۳ قانون حمايت خانواده مي‌گويد: هر كس با داشتن استطاعت مالي، نفقه زن خود را در صورت تمكين او ندهد يا از تاديه نفقه ساير اشخاص واجب‌‌النفقه امتناع كند به حبس تعزيري درجه ۶ محكوم مي‌شود. تعقيب كيفري منوط به شكايت شاكي خصوصي است و در صورت گذشت وي از شكايت در هر زمان تعقيب جزايي يا اجراي مجازات موقوف مي‌‌شود. البته در تحقق عنوان مجرمانه ترك انفاق و تعقيب كيفري شوهر علاوه بر تمكين زوجه احراز توانايي مالي شوهر نيز ملاك عمل خواهد بود.

براي آشنايي با نكات حقوقي بيشتر به چه زناني نفقه تعلق نمي‌گيرد؟ را مطالعه كنيد.

همچنين بخوانيد:

عواقب ترك منزل توسط زن

حق مسكن در چه شرايطي به زن تعلق مي‌گيرد؟

نفقه به زن شاغل تعلق مي‌گيرد؟

نفقه زن به چه صورتي محاسبه مي‌شود؟

طلاق غيابي و نكاتي كه بايد بدانيد!

با مجله حقوقي دلتا همراه باشيد

​

​

واژه ارث در معناي حقوقي آن رسيدن اموال منقول و غيرمنقول شخص متوفي به وراث آن شخص پس از تسويه بدهي و ديون شخص متوفي است.

​

در قوانين حقوقي كشور ما در هنگام فوت يك شخص قوانيني در جهت توزيع و تقسيم اموال وي به وراث آن شخص تنظيم شده است. در اين نوشتار از مجله دلتا به بررسي نحوه گرفتن سهم الارث مي‌پردازيم.

نحوه گرفتن سهم الارث

اگر طلبي از شخص متوفي وجود داشته باشد قبل از اقدام به تقسيم ارث آن طلب بايد پرداخت و رضايت طلبكار جلب شود و يا اگر شخص متوفي داراي وصيت‌نامه‌اي تحت عنوان وقف بخشي از مال خود باشد، ابتدا وقف بايد انجام و سپس تقسم ارث صورت پذيرد. مهريه زوجه نيز در صورت پرداخت نشدن آن در هنگام فوت شخص متوفي اگر توسط زوجه درخواست شود جز ديون متوفي محسوب مي‌­شود كه بايد پرداخت و بعد از آن تقسيم انجام شود. افراد بسته به رابطه‌اي كه با شخص فوت شده دارند، در شرايط متفاوت و مقادير متفاوت از ارث سهم مي‌­برند.

اگر اموال موروثي در تصرف برخي وراث باشد، چه بايد كرد؟

پس از تقسيم اموال ما ترك بين وراث، اگر اموال منقولي كه به يكي از وراث تعلق مي‌­گيرد، در تصرف وارث ديگري باشد، در اين صورت وارث اول كه مال به او به ارث رسيده است مي­‌تواند دعوا خود را به طرفيت وارث دوم در رابطه با درخواست سهم الارث مطرح كند. اگر اموال غير منقولي كه به يكي از وراث تعلق مي­‌گيرد در تصرف وارث ديگري باشد، در اين صورت وارث اول كه مال به او به ارث رسيده است، مي‌­تواند دعوا خلع يد را مطرح كند.

​

انحصار وراثت به چه معناست؟

به مراحل مشخص كردن وراث و ميزان سهم الارث هر يك از آن‌ها از اموال متوفي انحصار وراثت گفته مي‌­شود. امكان تصرف در مال متوفي تا قبل از پرداخت هزينه‌هاي مربوط به كفن و دفن وي و همچنين پرداخت ديون وي و عمل به وصاياي آن امكان‌پذير نيست، پس لازم است پس از انجام تمامي مراحل گفته شده اقدام به انحصار وراثت انجام شود. اين اقدام توسط يكي از افراد ذينفع با مراجعه به يكي از مراكز شوراي حل اختلاف نزديك به آخرين محل سكونت شخص متوفي انجام مي‌­شود. به منظور انجام مراحل انحصار وراثت مي­‌توانيد درخواست حقوقي خود را از طريق دفاتر خدمات الكترونيكي قضايي ثبت كنيد.

نحوه تعلق ارث به افراد چگونه است؟

• در ارث زن و شوهر، اگر مرد فوت كند و زن از مرد فوت شده داراي فرزند باشد يك چهارم اموال متوفي به وي تعلق مي­‌گيرد.
• در صورتي كه زن از مرد فوت شده داراي فرزند باشد يك هشتم اموال متوفي سهم الارث زن خواهد بود.
• در صورتي كه مرد داراي چند همسر باشد؛ و در زمان فوت زن ها در عقد دائمي وي باشند به هر يك از آن‌ها يك هشتم ارث شوهر تعلق مي‌­گيرد.
• در صورتي كه زن فوت كند، اگر داراي اولاد نباشد شوهر يك دوم از اموال وي را به ارث مي­‌برد.
• در صورتي كه فرزندي پيش از پدر خود فوت شود. از ارث پدري خود سهمي نمي­‌برد در نتيجه فرزندان وي نيز از ارث پدربزرگ خود محروم هستند، مگر در شرايط فقدان وراث از طبقات گفته شده؛ يعني اگر هيچ وارثي از طبقات ارث براي اموال متوفي وجود نداشته باشد، در اين صورت داراي سهم الارث خواهند بود.

براي آشنايي با نكات حقوقي بيشتر مزايا تنظيم وصيت نامه را مطالعه كنيد.

همچنين بخوانيد:

محروم كردن از ارث،قانوني يا غير قانوني؟

ارث زن در ازدواج موقت

نحوه تقسيم ارث

چه زماني ديه از بيت المال پرداخت مي‌شود؟

اموال را تا چه ميزان مي‌توان وصيت كرد؟

با مجله حقوقي دلتا همراه باشيد

​

​

تعلق پاركينگ با تعيين متراژ دقيق، موقعيت، مساحت و محل آن در صورت مجلس تفكيكي و سند رسمي قيد مي‌شود. در واقع صاحب پاركينگ، همان صاحب آپارتمان مورد نظر است.

​

براساس ماده ۲ قانون تملك آپارتمان ها، قسمت‌هايي از ساختمان كه حق استفاده از آن منحصر به يك شخص خاص يا يك آپارتمان يا محل مخصوصي نيست و همه كساني كه در آن ساختمان سكونت دارند مي‌توانند از آن استفاده كنند را مشاعات گويند. در اين نوشتار از مجله دلتا به بررسي قوانين استفاده از پاركينگ آپارتمان كه بخشي از مشاعات ساختمان را تشكيل مي‌دهد مي‌پردازيم.

نحوه شماره گذاري و تقسيم پاركينگ يك ساختمان بر چه اساسي است؟

نحوه شماره گذاري و پلاك گذاري پاركينگ براي هر واحد توسط مامور و نماينده ثبت انجام مي‌شود. به اين صورت كه از بالاترين طبقه آپارتمان، كار پلاك گذاري را شروع مي‌كنند و بعد از آن از پايين ترين نقطه آپارتمان، واگذاري پاركينگ را انجام مي‌دهند.

حق رفت و آمد از پاركينگ با چه كساني است؟

حق رفت و آمد و استفاده از پاركينگ آپارتمان براي همه افراد ساختمان حتي كساني كه حق پاركينگ هم ندارند امكان‌پذير است. زيرا محيط اطراف پاركينگ مشاع بوده و همه مي‌توانند از آن استفاده كنند. شخصي به بهانه اين كه قسمت موردنظري از پاركينگ در سند رسمي آن قيد شده است و مالك آن است اجازه ندارد عبور و مرور از آن را براي افراد ديگر ساختمان منع كند، يا اينكه در فضايي كه پاركينگ اختصاصي خود به حساب مي‌آيد كارهاي متفاوتي از قبيل زدن چادر يا ريختن ضايعات در آن قسمت انجام دهد. اگر اين كار را انجام دهد هر كدام از مالكين كه بخواهند مي‌توانند به علت مزاحمت ايجاد شده از او شكايت كنند. در اين مورد استثنايي هم وجود دارد و آن اين است كه واحدي كه پاركينگ آن به حيات خلوت راه دارد و در آن ترددي وجود ندارد شايد شخص بتواند اين كار را انجام دهد ولي در كل پاركينگ جزء مشاعات است و حق استفاده از آن براي همه ساكنان امكان‌پذير است؛ مگر اين كه در سند آن، در اين مورد قيد شده باشد.

​

اجاره پاركينگ از ساختمان ديگري

اگر شخصي بخواهد پاركينگي را اجاره كند و پاركينگ براي اهالي همان ساختمان باشد؛ مشكل به وجود نمي‌آيد ولي اگر از اهالي ساختمان ديگري باشد اشكال دارد و قابل اجرا نيست؛ ولي مي‌تواند با ساير ساكنين توافق كند و براي مدت كوتاهي اين كار را انجام دهد. ولي واگذاري كامل پاركينگ، به ساختمان‌هاي ديگر امكان‌پذير نيست.

براي آشنايي با نكات حقوقي بيشتر مطالبه افت قيمت خودرو پس از تصادف را مطالعه كنيد.

همچنين بخوانيد:

خريد و فروش وكالتي خودرو

خريد خودرو و نكات حقوقي آن

نحوه اعتراض به خلافي خودرو

طلاق غيابي و نكاتي كه بايد بدانيد!

توقيف حقوق كارمند براي مهريه

با مجله حقوقي دلتا همراه باشيد

​

​

چك نوشته‌اي است كه به موجب آن، فرد صادركننده همه يا بخشي از موجودي خود را كه نزد يك بانك قرار دارد به شخص ثالث حواله مي‌كند.

​

از آذر ماه ۹۹ به بعد بر مبناي ماده ۲۱ قانون اصلاح قانون صدور چك، ديگر صدور چك و ظهرنويسي به صورت حامل نخواهيم داشت و حتما بايد در سامانه بانك مركزي نام دارنده چك و مبلغ و تاريخ درج شود. در اين نوشتار از مجله دلتا به بررسي قانون جديد صدور چك مي‌پردازيم.

قانون جديد صدور چك

• صدور چك بانكي در وجه حامل، پشت نويسي و ظهر نويسي چك بر اساس قانون جديد چك از ۲۱ آذر ۹۹ ممنوع خواهد بود و هر گونه نقل و انتقال چك بايد در سيستم يكپارچه بانك مركزي به ثبت برسد.
• بر اساس جدول زمانبندي كه براي قانون چك در روزنامه رسمي تاريخ ۵ آذر ۹۷ منتشر شده و از ۲۱ آذر ۹۷ نيز به صورت رسمي، در سال ۹۹ شاهد تغييرات بسيار عمده‌اي در زمينه چك خواهيم بود كه مهم‌ترين اين تغييرات، ممنوعيت صدور و انتقال چك در وجه حامل و صدور چك به صورت فيزيكي است.
• بر اساس تبصره يك ماده ۲۱ مكرر قانون چك، از زمان اجراي اين قانون از ۲۱ آذر سال ۹۹، آن دسته از چك‌هايي كه صادر خواهند شد مكلف به تسويه صرفا در سامانه چكاوك و طبق مبلغ و تاريخ مندرج در سامانه و در وجه دارنده نهايي هستند به نحوي كه از اين تاريخ به بعد صدور چك بانكي در وجه حامل ممنوع خواهد بود.
• براي پرداخت وجه هر چك بانكي بايد استعلام لازم از سامانه صياد صورت گرفته و بر اساس آن چك پرداخت انجام شود.
• اگر فردي بخواهد چكي را از تاريخ ۲۱ آذر ۹۹ به بعد صادر كند، بايد وارد سامانه چكاوك شده و مبلغ چك را درج كند. ضمن اين كه ذي نفع را مشخص كرده و پس از آن، عمليات فيزيكي صدور چك را انجام دهد. در زمان صدور چك سيستم به فرد نشان مي‌دهد كه آيا اجازه صدور چنين چكي را دارد و در سقف مجاز براي صدور چك قرار دارد يا خير البته در اين سامانه تعداد چك برگشتي وي نيز نمايش داده شده و اگر چك برگشتي نداشته باشد، آنگاه در صلاحيت وي هست كه چك جديد صادر كند.

​

•  نام و مشخصات ذي نفع و فردي كه قرار است چكي به وي منتقل شود، بايد در سامانه درج كند و اگر صلاحيت دريافت چك را داشته باشد و ممنوعيتي براي وي وجود نداشته باشد, آنگاه مي‌تواند به عنوان فرد ذي نفع چك را دريافت كند. ضمن اينكه تسويه چك نيز بر اساس همين سيستم صورت خواهد گرفت. بنابراين سيستمي كه در بانك مركزي براي اين امر طراحي شده سيستم چكاوك و صياد است.
• بديهي است چك‌هايي كه تاريخ صدور آن‌ها قبل از ۲۱ آذر ۹۹ باشد تابع قانون زمان صدور هستند اما در عين حال اين امر مستلزم آن است كه بانك مركزي سامانه و سيستمي را راه اندازي كند كه انتقال چك بر اساس آن سيستم باشد ولي به هر حال يك بخشي نيز تغيير صدور و ظهر نويسي در وجه چك حامل بايد رخ دهد و از نظر قانوني بعد از تاريخ ۲۱ آذر چيزي به نام چك در وجه حامل نخواهيم داشت.

براي آشنايي بيشتر راه‌هاي وصول چك برگشتي را مطالعه كنيد.

همچنين بخوانيد:

اگر صادر كننده چك فوت كند، تكليف چيست؟

مراحل اعلام مفقودي چك

نحوه استعلام آني اعتبار چك

چگونه از جعل امضا چك جلوگيري كنيم؟

نكاتي كه بايد درباره اثر انگشت در سفته بدانيد

با مجله حقوقي دلتا همراه باشيد

​

​

لفظ تمكين به معناي الزام است و وقتي مرد دادخواست تمكين مي‌دهد كه زن بدون عذر موجه منزل مشترك زناشويي را ترك كرده باشد و يا از انجام وظايف زناشويي خود خودداري كند.

​

يكي از تكاليفي كه به موجب قانون و شرع، از زمان عقد ازدواج بر عهده زن و مرد گذاشته شده، تمكين است. تمكين وظيفه‌اي است كه بر عهده زوجين گذاشته شده است و اين وظيفه حقي است براي طرف مقابل، اما ايفاي اين وظيفه، مطلق و بي حد و مرز نيست بلكه در قانون و شرع مواردي براي مجاز بودن عدم تمكين از جانب زن مشخص شده‌است. در اين نوشتار از مجله دلتا مواردي كه زن مجاز به عدم تمكين است و از اجازه قانوني براي عدم تمكين برخوردار است مي‌پردازيم.

مواردي كه زن مجاز به عدم تمكين است

بر اساس قانون، در برخي از موارد زن از اجازه قانوني براي عدم تمكين برخوردار است. مواردي كه زن مجاز به عدم تمكين است عبارتند از:

•  ضرر بدني، مالي و شرافتي: بنا به ماده ۱۱۱۵ قانون مدني، اگر بودن زن با شوهر در يك منزل ترس، ضرر بدني، مالي يا شرافتي براي زن باشد، زن مي‌تواند مسكن جداگانه اختيار كند. در اين‌صورت دادگاه حكم بازگشت به منزل شوهر را نخواهد داد و تا زماني‌كه زن در بازگشت به منزل معذوريت داشته ‌باشد، نفقه بر عهده شوهر خواهد بود.
• ابتلاي شوهر به امراض جنسي : بنا به ماده ۱۱۲۷ قانون مدني هرگاه شوهر بعد از عقد مبتلا به يكي از امراض مقاربتي و جنسي شود، زن حق دارد كه از نزديكي با او خودداري كند، اين خودداري مانع از حق نفقه نخواهد بود و مرد در صورت عدم پرداخت نفقه، به مجازات محكوم مي‌شود. عدم تمكين در اين ماده ناظر بر تمكين خاص است و كماكان زن بايد تمكين عام كند.

​

• تعيين محل زندگي توسط زن: بنا به ماده ۱۱۱۴ قانون مدني زن بايد در منزلي كه شوهر تعيين مي‌كند سكونت كند، مگر آنكه اختيار تعيين منزل با زن ‌باشد. در صورتي‌كه حق تعيين منزل با زن باشد، زن مي‌تواند از زندگي كردن در منزل مشترك با مرد خودداري كند، اما كماكان موظف است كه در خصوص وظايف زناشويي از شوهر خود تمكين كند.
•  بيماري زن: در صورتي‌كه زن دچار بيماري شده باشد مي‌تواند از تمكين خاص خودداري كند. برخي از بيماري‌ها در زن مجوزي قانوني و مشروع براي عدم تمكين خاص به شمار مي‌روند.
•  استفاده از حق حبس: بنا به ماده ۱۰۸۵ قانون مدني اگر بين زوجين رابطه زناشويي برقرار نشده باشد، زن مي‌تواند تا زماني كه تمام مهريه به او پرداخت نشده است، از شوهر خود تمكين نكند. در اين صورت، زن باز هم داراي حق نفقه است.

براي آشنايي با نكات حقوقي بيشتر طلاق قضايي و شرايط آن را مطالعه كنيد.

همچنين بخوانيد:

تمكين زن از شوهر و نكاتي كه بايد بدانيد

طلاق به دليل كتك زدن زن در چه شرايطي امكان‌پذير است؟

طلاق غيابي و نكاتي كه بايد بدانيد!

ارث زن در ازدواج موقت

حضانت فرزندان بعد از سن قانوني به چه صورت است؟

با مجله حقوقي دلتا همراه باشيد

​

​

به موجب ماده ۵ قانون اصلاح قانون چك بعد از ثبت غير قابل پرداخت بودن يا كسري مبلغ چك در سامانه يكپارچه بانك مركزي، اين سامانه مراتب را به صورت برخط به تمام بانك‌ها و موسسات اعتباري اطلاع مي‌دهد.

​

گاهي پيش مي‌آيد كه موجودي حساب صادر كننده چك كمتر از مبلغي است كه در چك درج شده است. در اين شرايط سوالي كه مطرح مي‌شود اين است كه آيا دارنده چك مي‌تواند فقط مقداري از مبلغ چك را از بانك درخواست كند؟ در اين نوشتار از مجله دلتا به بررسي دريافت بخشي از مبلغ چك توسط دارنده آن از بانك مي‌پردازيم.

دريافت بخشي از مبلغ چك

مدتي است كه قانون جديد چك براي اجرايي شدن ابلاغ شده است. بر اساس اين قانون در صورتي كه موجودي حساب صادر كننده چك در بانك كمتر از مبلغ چك باشد، بانك مكلف است به تقاضاي دارنده چك مبلغ موجودي در حساب را به او بپردازد. بر اين اساس دارنده چك با قيد مبلغ دريافت‌ شده پشت چك، آن را به بانك مي‌دهد و بانك هم موظف است بنا به درخواست دارنده چك فورا كسري مبلغ چك را در سامانه يكپارچه بانك مركزي وارد كند و پس از دريافت كد رهگيري و درج آن در گواهينامه‌اي با مشخصات آن را به متقاضي تحويل دهد. به موجب ماده ۵ قانون اصلاح قانون چك مصوب ۱۳۹۷ در صورتي كه موجودي حساب صادر كننده چك نزد بانك كمتر از مبلغ چك باشد، به تقاضاي دارنده چك بانك مكلف است مبلغ موجود در حساب را به دارنده چك بپردازد.

​

دارنده با قيد مبلغ دريافت شده پشت چك، آن را به بانك تسليم مي‌كند. چك مزبور نسبت به مبلغي كه پرداخت نشده است، بي‌محل محسوب و گواهينامه بانك در اين مورد براي دارنده چك، جانشين اصل چك مي‌شود. بانك مكلف است بنا به درخواست دارنده چك فورا كسري مبلغ چك را در سامانه يكپارچه بانك مركزي وارد كند و با دريافت كد رهگيري و درج آن در گواهينامه‌اي كه مشخصات چك، هويت و نشاني كامل صادركننده در آن ذكر شده باشد، علت يا علل عدم پرداخت را صريحا قيد و آن را امضا و مهر و به متقاضي تسليم كند. بايد به اين نكته توجه داشت كه به گواهينامه فاقد كد رهگيري در مراجع قضايي و ثبتي ترتيب اثر داده نمي‌شود. بر اين اساس چك نسبت به مبلغي كه پرداخت نشده بي‌محل محسوب و گواهينامه بانك در اين مورد براي دارنده چك، جانشين اصل چك مي‌شود. در برگ مزبور بايد مطابقت يا عدم مطابقت امضا صادر كننده با نمونه امضا موجود در بانك از طرف بانك گواهي شود.

پيشنهاد مطالعه :براي آشنايي با نكات حقوقي بيشتر نكاتي كه درباره چك ضمانت استخدام بايد بدانيد را مطالعه كنيد.

همچنين بخوانيد:

چگونه از جعل امضا چك جلوگيري كنيم؟

مراحل اعلام مفقودي چك

راهكار‌هاي مطالبه چك برگشتي

نحوه استعلام آني اعتبار چك

نكاتي كه درباره چك ضمانت استخدام بايد بدانيد

با مجله حقوقي دلتا همراه باشيد

​

​

در پرداخت نفقه به زن تفاوتي ميان زنان شاغل و زنان غير شاغل وجود ندارد.

​

عقد نكاح سبب به وجود آمدن آثاري در روابط ميان زوجين مي‌شود. يكي از اين تكاليف لزوم پرداخت نفقه به زن است. انجام اين تكليف از سوي مرد به اندازه‌اي مهم است كه در قانون ضمانت اجراي عدم پرداخت نفقه مشخص شده است و در صورت ترك انفاق از سوي مرد ممكن است به مجازات حبس محكوم شود. در اين نوشتار از مجله دلتا به بررسي تعلق نفقه به زن شاغل مي‌پردازيم.

نفقه زن

بر اساس قانون مدني، نفقه زن در عقد دائم بر عهده شوهر است. زماني كه زن و مرد به عقد دائم يكديگر درآمدند، مرد مكلف مي‌شود كه به همسر خود نفقه بپردازد. تكليف پرداخت نفقه زن بر عهده مرد است و زن در اين خصوص هيچگونه وظيفه‌اي نخواهد داشت و حتي در صورتي كه شاغل باشد هم موظف نيست براي زندگي مشترك هزينه‌اي بپردازد، چرا كه بر اساس شرع و قانون وظيفه تامين نفقه زن بر عهده همسر وي قرار گرفته است.

​

نفقه زن شاغل

يكي از مزاياي نفقه زن آن است كه پرداخت نفقه به وي مشروط به فقر زن نيست. حتي اگر زن شاغل، يا داراي اموال بوده و قادر به تامين نيازهاي خود باشد، باز هم پرداخت نفقه زن بنا به قانون بر عهده شوهر است. در پرداخت نفقه به زن، تفاوتي ميان زنان شاغل و زنان غير شاغل نيز وجود ندارد. بر اساس قانون در صورت تمكين زن، مرد موظف به پرداخت نفقه به همسر خود مي‌شود، حتي اگر زن كارمند و درآمد خوبي هم داشته باشد، شوهر نمي‌تواند از پرداخت نفقه به همسرش شانه خالي كند. اما پرداخت نفقه به فرزند اينگونه نيست، شرط پرداخت نفقه به فرزندان اين است كه فرزند صاحب مال كافي نباشند و نتوانند به واسطه اشتغال به كاري نفقه خود را تامين كنند. اگر فرزندان خودشان صاحب دارايي باشند و بتوانند كار كنند و صاحب درآمد باشند، پرداخت نفقه به آنها بر پدر ضروري نيست.

ميزان نفقه زن 

بر اساس ماده ۱۱۰۷ قانون مدني، نفقه زن عبارت است از همه نيازهاي متعارف و متناسب با وضعيت زن. پرداخت نفقه زن شاغل به نوعي كه نيازهاي او تامين شود، بر عهده شوهر است. بر اساس قانون مدني، مرد موظف به تامين نيازهاي همسر خود از قبيل مسكن، البسه، نان، اثاث منزل، هزينه‌هاي درماني و بهداشتي و خدمتكار در صورت عادت يا احتياج است. ميزان نفقه زن شاغل نيز همين گونه است و مرد موظف به تامين آن است.

براي آشنايي با نكات حقوقي بيشتر محروم كردن از ارث،قانوني يا غير قانوني؟ را مطالعه كنيد.

همچنين بخوانيد:

عواقب ترك منزل توسط زن

امكان گرفتن نفقه فرزند از پدربزرگ وجود دارد؟

تعلق مهريه به زن در صورت عدم تمكين

نفقه زن به چه صورتي محاسبه مي‌شود؟

طلاق به دليل كتك زدن زن در چه شرايطي امكان‌پذير است؟

با مجله حقوقي دلتا همراه باشيد

​

​

حكم قطعي دادگاه كيفري مبني بر ارتكاب ضرب و شتم زوجه توسط شوهر از مصاديق خوف بر زيان بدني زوجه و معمولا مانع صدور حكم الزام به تمكين است، البته عموما يكبار ضرب و شتم توسط زوج منجر به عدم تمكين و حق طلاق وي نمي‌شود.

​

از جمله مواردي كه زوجه مي‌تواند نسبت به طرح دادخواست طلاق به دليل ضرب و جرح اقدام كند؛ كتك زدن از سوي زوج است. در اين نوشتار از مجله دلتا به بررسي طلاق به دليل كتك زدن زن مي‌پردازيم.

طلاق به دليل كتك زدن زن

در قانون كشور ايران مطابق ماده ۱۱۳۳ طلاق در اختيار زوج است و زني كه تمايل به جدايي داشته باشد براي موفقيت در دادگاه و رسيدن به خواسته خود (طلاق) نيازمند ارائه دليل به دادگاه و احراز عسر و حرج است. در موضوع عسر و حرج، زن در اثبات عسر و حرج مدعي است و بايد تمام اركان آن را در دادگاه ثابت كند. يكي از مهمترين اين دلايل، طلاق به دليل ضرب و جرح است كه اين شرط در بند ۲ شروط ضمن عقد مندرج در سند نكاحيه به صورت چاپي منعكس شده، كه در صورت تحقق شرط، زوجه مي‌تواند به آن استناد كند و در صورت اثبات عسر و حرج در محكمه به دليل مذكور، دادگاه مي‌تواند زوج را اجبار به طلاق كند. مطابق بند ۴ تبصره ماده ۱۱۳۰ قانون مدني «ضرب و شتم يا هرگونه سوءرفتار مستمر كه عرفا با توجه به وضعيت زوجه قابل تحمل نباشد در صورت اثبات اين امر توسط زوجه، دادگاه شوهر را اجبار به طلاق به دليل ضرب و شتم مي‌كند». بديهي است كه از كلمات سوءرفتار و سوءمعاشرت چنين برمي‌آيد كه اين گونه رفتار بايد مستمر باشد و در عرف يكي از مصاديق بارز سوءرفتار، ضرب و شتم است. در خصوص اثبات ضرب و شتم و خشونت و سوءرفتار مرد مي‌توان به اقرار صريح يا ضمني شوهر يا شهادت شهود و يا گرفتن راي محكوميت ضرب و جرح از دادگاه كيفري و يا تقاضاي زوجه از دادگاه براي ارجاع امر به مددكاري به جهت تحقيق از همسايگان محل زندگي زوجين در خصوص ضرب و شتم اشاره كرد. صرف گرفتن گواهي پزشكي قانوني كه نشان دهنده ضرب و جرح و ميزان آن است كافي نيست و دلالت بر سوءرفتار زوج نمي‌كند و بايد مشخص شود آسيب‌ها توسط چه كسي ايجاد شده است و ملاك دادگاه در اين خصوص رأي محكوميت كيفري يا كيفرخواست در دادسرا است كه قاضي اظهارات دو طرف را استماع و ادله ابرازي را بررسي كرده و راي مقتضي صادر مي‌كند.

​

استمرار كتك زدن زن توسط مرد

تعهد زوج بر عدم ارتكاب ضرب و جرح در آينده به منزله‌ي اقرار وي به انجام ضرب و شتم در گذشته و تلقي آن به عنوان مصداق تحقق خوف متضمن ضرر بدني ناشي از زندگي مشترك نخواهد بود. به نظر اكثريت قضات و حقوقدانان، صرف صدور يك دادنامه مبني بر ايراد ضرب و جرح زن كه منجر به آسيب جزيي زوجه توسط شوهر شود، نمي‌تواند اماره بر خوف ضرر زندگي زوجه در منزل مشترك با زوج باشد و مظنه خوف ضرر نيز امري موقتي است و نمي‌تواند به طور دائم از سوي زوجه جهت امتناع موجه از زندگي مشترك مورد استناد قرار گيرد، بنابراين ضرب و جرح وارد يا هرگونه سوءاستفاده‌اي از سوي زوج بايد مستمر باشد.

براي آشنايي با نكات حقوقي بيشتر مهريه در طلاق غيابي را مطالعه كنيد.

همچنين بخوانيد:

تمكين زن از شوهر و نكاتي كه بايد بدانيد

حضانت دائم فرزند

امكان تقسيم اموال مرد در طلاق توافقي وجود دارد؟

تعلق مهريه به زن در صورت عدم تمكين

چه زماني مي‌توان اقدام به گرفتن طلاق غيابي كرد؟

با مجله حقوقي دلتا همراه باشيد

​